فلج معده،علت، علایم و درمان آن

01111

فلج معده عارضه مزمنی است که باعث می‌شود معده نتواند خود را به صورت طبیعی تخلیه کند. در این وضعیت غذا بسیار کندتر از حالت طبیعی از معده عبور می‌کند. تصور می‌شود که این عارضه ناشی از مشکلات مربوط به عصب‌ها و عضلات کنترل کننده عمل تخلیه معده باشد.

اگر این عصب‌ها آسیب ببینند، عضلات معده به درستی کار نکرده و حرکت غذا در معده کند می‌شود.

فلج معده باعث می‌شود غذایی که می‌خورید به کندی و طی مدت زمان پیش‌بینی نشده‌ای جذب شود. اگر مبتلا به دیابت نیز باشید، وجود این عارضه باعث نوسان شدید سطح قند خونتان خواهد شد. بالا بودن قند خون می‌تواند باعث آسیب‌دیدگی عصب‌های معده شود، بنابراین اگر دیابت دارید، حتماً باید سطح قند خونتان را کنترل کنید. متخصص گوارش نیز می‌تواند شما را در مورد تغییراتی که باید در رژیم غذایی و داروهایتان بدهید راهنمایی کند.

جهت دریافت مشاوره از متخصص گوارش از طریق تلگرام اقدام کنید و یا با شماره‌های ۲۲۶۸۳۸۱۸-۰۲۱ و ۷۷۸۳۹۴۶۳-۰۲۱ برای رزرو نوبت تماس حاصل فرمایید . 

فلج معده چیست؟


فلج معده عارضه‌ای است که در آن معده نمی‌تواند غذاهای درون خود را به صورت طبیعی تخلیه کند. این عارضه می‌تواند ناشی از آسیب‌دیدگی عصب واگ باشد، که مسئول تنظیم دستگاه گوارش است. چنین وضعیتی باعث اخلال درد عملکرد عضلات معده و روده می‌شود که در نتیجه غذا نمی‌تواند به درستی از دستگاه گوارش عبور کند. اغلب، علت بروز فلج معده ناشناخته است.

علائم فلج معده


علائم فلج معده عبارتند از:

این علائم می‌توانند خفیف یا شدید بوده و معمولاً مقطعی هستند.

علت‌های فلج معده


02%d9%81%d9%81%d9%81%d9%81

در بسیاری از مواردِ فلج معده، علت مشخصی برای این عارضه وجود ندارد. به چنین مواردی فلج معده ایدیوپاتیک گفته می‌شود.

علت‌های شناخته شده فلج معده عبارتند از:

  • عدم کنترل مناسب دیابت نوع ۱ یا ۲
  • به عنوان یکی از عوارض بعد از برخی جراحی‌ها (مانند جراحی کاهش وزن (باریاتریک) یا برداشتن بخشی از معده (گاسترکتومی))

سایر علت‌های محتمل عبارتند از:

  • مصرف برخی داروها: مانند مسکن‌های شبه افیونی از جمله مورفین و برخی داروهای ضدافسردگی
  • بیماری پارکینسون: عارضه پیشرونده‌ای که در آن بخشی از مغز، طی سالیان متمادی، تخریب می‌شود
  • اسکلرودرمی: بیماری نادری که باعث سفت و ضخیم شدن برخی ناحیه‌های پوست شده و گاهی اوقات مشکلاتی را برای اندام‌های داخلی و رگ‌های خونی ایجاد می‌کند.
  • آمیلوئیدوز: گروهی از بیماری‌های نادر و در عین حال خطرناک که ناشی از رسوب یک پروتئین غیرعادی در بافت‌ها و اندام‌های مختلف بدن هستند.

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟


در صورتی که به علائم فلج معده دچار هستید، به یک متخصص گوارش مراجعه کنید، زیرا این عارضه می‌توانند باعث عوارض خطرناکی شود، که عبارتند از:

  • کم آبی: به دلیل استفراغ مکرر
  • بیماری رفلاکس معده و مری : که در آن اسید معده از معده نشت کرده و وارد نای می‌شود.
  • سوء‌تغذیه: هنگامی که بدن به اندازه کافی مواد مغذی دریافت نمی‌کند.
  • غیرقابل پیش‌بینی بودن سطح قند خون: این مورد بیشتر برای مبتلایان به دیابت خطرناک است

تشخیص فلج معده


متخصص گوارش، برای تشخیص فلج معده از شما سؤالاتی در مورد علائمی که دارید مانند احساس تهوع، بی‌اشتهایی، نفخ، درد شکم، کاهش وزن و تاریخچه پزشکیتان، می‌پرسد و برای شما یک سری آزمایش خون تجویز می‌کند.

ممکن است برای انجام برخی آزمایش‌ها به بیمارستان ارجاع شوید.

. برای رزرو نوبت برای مراجعه حضوری با شماره‌های ۲۲۶۸۳۸۱۸-۰۲۱ و ۷۷۸۳۹۴۶۳-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.

  • عکس رنگی روده
  • اسکن تخلیه معده با استفاده از سینتیگرافی
  • تست کپسول بی‌سیم
  • آندوسکوپی 

درمان فلج معده


03

معمولاً فلج معده قابل درمان نیست، اما تغییر در رژیم غذایی و درمان‌های دارویی می‌توانند به کنترل عارضه کمک کنند.

تغییرات غذایی

رعایت نکات تغذیه‌ای زیر مفید خواهند بود:

  • به جای سه وعده غذا در روز، اندازه هر وعده را کمتر کرده و تعداد وعده‌ها را بیشتر کنید .
  • غذاهای نرم و مایع مصرف کنید (این غذاها راحت‌تر هضم می‌شوند)
  • قبل از بلعیدن لقمه، آن را به خوبی بجوید
  • با هر غذا نوشیدنی‌های بدون گاز بنوشید

همچنین، اجتناب از غذاهایی که هضم آن‌ها دشوار است (مانند سیب درختی با پوست، یا غذاهای سرشار از فیبر مانند پرتغال و کلم بروکلی)، و خوراکی‌های پرچرب، که آن‌ها نیز می‌توانند فرایند هضم را کند کنند، مفید خواهد بود.

دارو

معمولاً، برای بهبود علائم این عارضه، داروهای زیر تجویز می‌شوند:

  • دومپریدون: که قبل از غذا و جهت منقبض کردن عضلات معده و در نتیجه کمک به حرکت غذا در آن مصرف می‌شود
  • اریترومایسین: یک آنتی‌بیوتیک است، که آن هم به با منقبض کردن معده به حرکت غذا کمک می‌کند
  • آنتی‌امتیک: داروهای کنترل تهوع هستند

البته، شواهد نسبتاً محدودی در مورد تسکین علائم فلج معده توسط این داروها وجود دارد. به علاوه داروهای مذکور عوارض جانبی بسیاری به همراه دارند.

تحریک الکتریکی

اگر تغییرات غذایی و مصرف دارو علائم را بهبود نداد، درمان نسبتاً جدیدی به نام تحریک الکتریکی معده وجود دارد که می‌توان از آن استفاده کرد.

در این روش، یک دستگاه که با باطری کار می‌کند، از طریق جراحی زیر پوست شکم قرار می‌گیرد.

دو الکترود این دستگاه که به آن متصل هستند، به عضلات پایین معده وصل می‌شوند. این دو الکترود با انتقال یک سری پالس‌های الکتریکی، باعث تحریک عضلات کنترل کننده عمل حرکت و تخلیه غذا می‌شوند. این دستگاه، از بیرون با استفاده از یک کنترل دستی روشن می‌شود.

میزان اثربخشی این درمان برای بیماران مختلف بسیار متفاوت است. همچنین، در موارد بسیار کمی، این عمل باعث عوارضی می‌شود که خارج کردن دستگاه را ضروری می‌سازد، از جمله:

  • عفونت
  • جدا شدن و حرکت کردن دستگاه
  • ایجاد حفره‌ای در دیواره معده

بوتاکس

گاهی اوقات، موارد شدیدتر فلج معده را می‌توان با تزریق بوتاکس به دریچه بین معده و روده کوچک، که با کمک آندوسکوپی انجام می‌شود، درمان کرد. این تزریق، با شل کردن این دریچه به آن امکان می‌دهد که زمان بیشتری باز بماند تا غذا بتواند از آن عبور کند.

لوله تغذیه

در موارد شدید فلج معده که با تغییرات غذایی و دارو بهبود نمی‌یابند، استفاده از یک لوله تغذیه (یا لوله معده) مفید خواهد بود.

در اینجا، ابتدا از یک لوله تغذیه موقت به نام لوله نازوژژونال استفاده می‌شود که از طریق بینی وارد شده و مواد غذایی را مستقیماً به روده کوچک منتقل می‌کند.

لوله تغذیه را می‌توان با روش جراحی نیز وارد روده کرد. به این روش، که باید ایجاد برشی در شکم انجام می‌شود، ژژنوستومی گفته می‌شود.

از طریق این لوله، که معده را دور می‌زند، می‌توان غذای مایع حاوی مواد مغذی را مستقیماً به روده فرستاد تا در همانجا جذب شود.

جراحی

برای بعضی از بیماران از روش جراحی استفاده می‌شود، که طی آن یک لوله از طریق شکم وارد روده می‌گردد. می‌توان این لوله را به فواصل زمانی معین باز کرد تا گاز روده خارج شده و نفخ به وجود آمده رفع شود.

عمل جراحی به عنوان آخرین راه چاره و به یکی از دلایل زیر انجام می‌شود:

  • ایجاد مسیر جدیدی بین معده و روده کوچک (گاستروانتروستومی)
  • اتصال مستقیم معده به بخش دوم روده کوچک، موسوم به ژژنوم (گاستروژژنوستومی)

این اعمال، با تسهیل حرکت غذا در معده، باعث کاهش علائم عارضه می‌شوند.