دل پیچه و درد در زیر،بالا،سمت چپ و راست شکم:علت و درمان

1

دردهای شکمی به دردهایی اطلاق می‌شود که مابین قفسه سینه و لگن رخ می‌دهند. درد در ناحیه شکم می‌تواند همراه با گرفتگی عضلات باشد، همچنین درد می‌تواند مبهم، متناوب یا تیز باشد. به این درد "دل‌درد" نیز گفته می‌شود. علت‌های اصلی درد در ناحیه شکم می‌تواند مواردی همچون: عفونت، رشد غیرطبیعی بافت‌ها، التهاب، انسداد و بیماری‌های روده‌ای باشد.

درد خفیف شکم ممکن است بدون نیاز به درمان برطرف شود. اما اگر درد شدید باشد، باید علت آن را تشخیص داده و برای جلوگیری از مشکلات بیشتر تحت درمان قرار داد. در این مورد دکتر مسعود صدرالدینی، متخصص گوارش، کبد و آندوسکوپی می‌توانند با استفاده از کولونوسکوپی و یا انجام آندوسکوپی برای روشن شدن علت ایجاد درد، بیماران را کمک نمایند. متخصصین ما درک می‌کنند، تشخیص و تسکین درد شکم چقدر می‌تواند ضروری و مهم باشد. اگر درد شما به‌طور کامل از بین نرفته است، ما با ارائه انواعی از درمان‌ها و استفاده آن‌ها در ترکیبی منحصربه‌فرد، به بیماران کمک خواهیم کرد تا به کنترل علائم خود بپردازند.
با مراجعه به تلگرام از متخصص گوارش، کبد و آندوسکوپی مشاوره دریافت کنید و یا برای رزرو نوبت مراجعه با شماره‌های ۲۲۶۸۳۸۱۸-۰۲۱ و ۷۷۸۳۹۴۶۳-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.

درد شکم چیست؟


2"درد شکم" به‌طورکلی برای توصیف دردی بکار می‌رود که از اندام‌های درون حفره شکمی نشاءت گرفته است. شکم یک ناحیه آناتومیک است که در بالا به قسمت تحتانی دنده‌ها و دیافراگم و در پایین به استخوان لگن (راموس ﭘﻮﺑﯿﺲ) ختم می‌شود و در نهایت توسط پهلوها در دو طرف محصور می‌شود.

ارگان‌های داخل شکم عبارت‌اند از: معده، روده کوچک، روده بزرگ، کبد، کیسه صفرا، طحال و پانکراس.

علل درد شکم و محل درد


3

درد شکم ممکن است توسط موارد زیر ایجاد شود. محل درد در شکم می‌تواند علت درد را برای ما مشخص کند.

درد در ناحیه بالای شکم می‌تواند در اثر عوامل زیر ایجاد شود:

درد در بالا سمت چپ:

  • بزرگ شدن طحال
  • انسداد مدفوعی (سخت شدن مدفوع به‌نحوی‌که نمی‌تواند دفع شود)
  • آسیب‌ها و ضربه‌ها
  • عفونت کلیه‌ها
  • حمله قلبی
  • سرطان

درد در بالا سمت راست:

  • هپاتیت
  • آسیب‌ها و ضربه‌ها
  • پنومونی (التهاب ریه)
  • آپاندیسیت

درد در مرکز:

  • آپاندیسیت
  • گاستروآنتریت یا بیماری التهاب معده‌ای روده‌ای
  • آسیب‌ها و ضربه‌ها
  • اورمی (تجمع مواد زائد در خون)

دردی که در قسمت تحتانی شکم متمرکز باشد می‌تواند نشانه‌ای از موارد زیر باشد:

درد در پایین سمت چپ:

درد در پایین سمت راست:

  • آپاندیسیت
  • فتق (زمانی که یک عضو به علت وجود ضعف در دیواره شکم بیرون بزند.)
  • عفونت کلیه‌ها
  • سرطان

انواع درد شکم


4

دردهای شکمی را می‌توان تحت عنوان "دردهای موضعی"، "دردهای کرامپی" و "دردهای کولیکی" تقسیم‌بندی کرد.
"درد موضعی" به یک ناحیه از شکم محدود می‌شود. این نوع از درد اغلب در اثر ایجاد اختلال در یک عضو خاص ایجاد می‌شود. شایع‌ترین علت درد موضعی زخم معده (زخم‌های باز که بر روی پوشش داخلی معده وجود دارند) است.
"دردهای کرامپی" می‌توانند در اثر عواملی همچون: اسهال، یبوست، نفخ یا باد معده ایجاد شوند. در زنان، این‌گونه دردها می‌تواند با عواملی همچون: قاعدگی، سقط‌جنین و یا اختلال در اندام‌های تناسلی مرتبط باشد. ممکن است این درد به‌صورت متناوب برطرف شده و بازگردد، و ممکن است به‌طور کامل بدون نیاز به درمان فروکش نماید.
"درد کولیکی" می‌تواند نشانه‌ای از شرایط شدیدتر، مانند سنگ کیسه صفرا و یا سنگ کلیه باشد. این درد به‌طور ناگهانی رخ می‌دهد و ممکن است بیمار ان را به‌صورت یک اسپاسم شدید عضلانی توصیف کند.

چگونه علت درد شکم تشخیص داده می‌شود؟


5

علت درد شکم می‌تواند از طریق یک سری ازمایشات تشخیص داده شود. قبل از انجام ازمایشات، پزشک شما را یک معاینه فیزیکی کامل می‌کند. او به‌آرامی نواحی مختلف شکم شما را فشار داده تا حساسیت به لمس و تورم را در شکم شما ارزیابی نماید. این اطلاعات، همراه با شدت و محل درد در شکم، به پزشک در تجویز نوع ازمایشات کمک می‌کند. آزمایشات تصویربرداری مانند اسکن MRI، سونوگرافی و اشعه X، برای مشاهده جزئیات اندام‌ها، بافت‌ها و سایر ارگان‌ها در شکم استفاده می‌شوند. این آزمایشات می‌توانند به تشخیص تومور، شکستگی، پارگی و التهاب اندام‌ها کمک نمایند.

آزمایش‌های دیگر عبارت‌اند از:

  • کولونوسکوپی
  • آندوسکوپی
  • ارزیابی دستگاه گوارش فوقانی (آزمایش تصویربرداری به کمک اشعه ایکس که با استفاده از ماده حاجب، حضور رشد غیرطبیعی بافت‌ها، زخم معده، التهاب، انسدادها و ناهنجاری‌های دیگر معده مورد ارزیابی قرار می‌گیرد).

ممکن است به جهت بررسی عفونت‌های باکتریایی، ویروسی و انگلی، نمونه خون، ادرار، مدفوع نیز مورد آزمایش قرار بگیرد.

از چه داروهایی می‌توان برای درمان علل مشخصی از درد شکم استفاده نمود؟


داروها که برای درمان درد شکم مورداستفاده قرار می‌گیرند به‌صورت انتخابی باید بر اساس علت زمینه درد شکم انتخاب شوند. به‌عنوان‌مثال، ممکن است برای شرایطی مانند گاستروآنتریت (التهاب معده، روده) ویروسی ساده نیاز به‌به مصرف داروی خاصی نباشد، درحالی‌که برای درمان برخی از سرطان‌ها به عمل جراحی و یا شیمی‌درمانی نیاز باشد.
عوامل زمینه‌ای دیگر دل‌ درد ممکن است به داروهای ضد اسپاسم، ضد میکروبی، مسدودکننده‌های H2 و یا حتی نیترات یا مورفین نیازمند باشند.
اگر علت زمینه‌ای درد تشخیص داده شود، داروها دقیق‌تر به‌صورت اختصاصی انتخاب می‌شوند.

برای درمان درد شکم در برخی از موارد خاص نیاز به درمان جراحی است (برای مثال آپاندیسیت، فتق و برخی از آسیب‌های شکمی)، اگرچه در مدت‌ زمان انتظار برای جراحی ممکن است برای بیمار برخی از داروها (برای مثال، مورفین) تجویز شود.

چگونه می‌توان از درد شکم جلوگیری نمود؟


همه اشکال درد شکم قابل‌پیشگیری نیستند. بااین‌حال، شما می‌توانید با انجام اقدامات زیر، خطر ابتلا به دردهای شکمی را به حداقل ممکن برسانید:

  • داشتن رژیم غذایی سالم
  • نوشیدن کافی آب
  • انجام فعالیت‌های ورزشی به‌طور منظم
  • خوردن وعده‌های غذایی کوچک‌تر

اگر شما دچار یک اختلال روده‌ای، مانند بیماری کرون می‌باشید، پیروی از رژیم غذایی‌ای که پزشک به شما داده است، می‌تواند ناراحتی شما را به حداقل میزان ممکن برساند. اگر شما به رفلاکس اسید معده مبتلا هستید،، دو ساعت قبل از خواب غذا مصرف نکنید. دراز کشیدن بعد از غذا خوردن می‌تواند باعث سوزش سر دل و درد شکم شود. سعی کنید حداقل تا دو ساعت بعد از خوردن غذا از دراز کشیدن پرهیز نمایید.