علت سنگینی معده و آروغ زدن همراه با روش‌های درمان

دفع گاز، آروغ زدن و نفخ همگی جزء شرایط طبیعی بدن محسوب می‌شوند. هم‌زمان با تجزیه مواد غذایی برای تولید انرژی، گازهایی در معده و روده ساخته می‌شوند. دفع گاز و آروغ زدن گاهی اوقات ممکن است برای افراد آزاردهنده باشد. همه افراد دفع گاز را تجربه می‌کنند، اما برخی از افراد نسبت به دیگران گاز بیشتری تولید می‌کنند. دفع گاز 6 الی 20 بار در روز طبیعی است. اگرچه ممکن است این امر موجب نارضایتی و شرمساری شما شود، دفع بیش‌ازحد گاز روده ممکن است با بیماری‌های جدی گوارشی مربوط باشد. بادگلو یا آروغ زدن یک واکنش طبیعی است که بدن به کمک آن گاز اضافی معده را دفع می‌کند. این امر یک رفلاکس طبیعی ناشی از بلع هوا می‌باشد.

احساس پری در شکم را نفخ می‌گویند که می‌تواند برای شما ناراحت‌کننده باشد. اگرچه بسیاری از افراد فکر می‌کنند که آن‌ها مکرر یا بیش‌ازحد دفع گاز دارند، اما دفع گاز بیش‌ازحد به‌ندرت اتفاق می‌افتد. تغییر در آنچه می‌خورید و یا می‌نوشید، گاهی اوقات می‌تواند تولید گاز اضافی را متوقف کرده و ناراحتی‌های ناشی از تجمع گاز را برطرف نماید.

به تخلیه هوای معده از طریق مری و دهان، چه به‌صورت ارادی و غیرارادی که گاهی اوقات همراه با صدا نیز می‌باشد، ” بادگلو ” یا” آروغ زدن ” گفته می‌شود.

آروغ زدن 3 یا 4 بار بعد از خوردن یک وعده غذایی، امری عادی است و در اثر بلع هوا ایجاد می‌شود. علل دیگر  آروغ زدن عبارت‌است از عادات عصبی و یا بیماری‌های دیگر، مانند زخم معده یا مشکل کیسه صفرا. در برخی از فرهنگ‌ها، ممکن است افراد به‌منظور قدرانی از غذای میزبان، با صدای بلند آروغ بزنند.

علل شایع تجمع گاز و نفخ

تجمع گاز و نفخ معده نشانه اختلال در عملکرد دستگاه گوارش یا مصرف برخی غذاهاست. شناخت دلایل شایع این مشکل به شما کمک می‌کند راهکارهای مناسب برای پیشگیری و درمان آن را به کار ببرید.

• اگر هوا بلعیده شود و از طریق آروغ زدن دفع نگردد، در امتداد دستگاه گوارش عبور کرده و از طریق مقعد دفع می‌گردد. بلع بیش‌ازحد هوا ممکن باعث سکسکه شود.
• میزان گاز تولید شده ناشی از مواد غذایی و نوشیدنی‌ها از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
• یبوست: این امر می‌تواند باعث نفخ شود، اما به‌طورکلی گاز را افزایش نمی‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر، می‌توانید به مقاله مربوط به یبوست، بخش سن 11 سالگی و کمتر و یا بخش سن 12 سالگی و بیشتر مراجعه فرمایید.
•  برخی از داروهای تجویز شده توسط پزشک و یا داروهای غیر نسخه‌ای و همچنین برخی از مکمل‌های غذایی می‌توانند به‌عنوان یک اثر جانبی در بیماران تولید گاز اضافی نمایند.
• برخی بیماری‌ها مانند انسداد روده و یا بیماری کرون .
• تغییر در سطح هورمون‌ها، برخی از زنان قبل از دوره ماهیانه، درجاتی از نفخ را تجربه می‌کنند، بدن آن‌ها در این دوران به احتباس مایعات می‌پردازد.

با توجه به علت تجمع گاز در دستگاه گوارش، می توان به درمان نفخ شکم بعد از غذا پرداخت.

• عدم تحمل لاکتوز : افرادی که به‌راحتی نمی‌توانند لاکتوز را هضم نمایند، ممکن است دچار افزایش گاز و نفخ و همچنین نشانه‌های دیگر گردند. لاکتوز قندی است که در شیر و دیگر محصولات لبنی وجود دارد.
• سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) : بیمارانی که از سندرم روده تحریک‌پذیر رنج می‌برند، ممکن است دچار نفخ و درد در قسمت پایین شکم خود شوند.
• سرطان کولون: گاز اضافی به‌ندرت می‌تواند نشانه‌ای از سرطان روده بزرگ باشد. وجود گاز زیاد می‌تواند محرکی باشد که ما را به سمت غربالگری سرطان کولورکتال هدایت نماید.
• اختلالات فوقانی دستگاه گوارش. آروغ زدن گاه‌به‌گاه طبیعی است، اما آروغ زدن مکرر می‌تواند نشانه‌ای از وجود یک اختلال در قسمت فوقانی دستگاه گوارش باشد. به‌عنوان‌ مثال می‌توان به زخم‌های گوارشی، بیماری ریفلاکس معده (GERD)  و یا گاستروپارزی که ” تأخیر تخلیه معده” نیز نامیده می‌شود، اشاره نمود.
• اگر بعد از جراحی‌های شکمی، فتق و یا از دست دادن و یا افزایش وزن قابل‌توجه، دچار علائم مربوط به تجمع گاز و یا نفخ شدید، آن را دست‌کم نگیرید و حتما با پزشک خود به مشورت بپردازید.
• هرچند که ممکن است آزاردهنده باشد، اما تولید گاز به‌عنوان یک محصول جانبی در دستگاه گوارش بدن، یک فرایند طبیعی است.اما اگر میزان گاز بیش‌ازحد افزایش یابد، دردناک باشد و یا مزمن گردد، با پزشک خود در مورد علل احتمالی و درمان آن به مشورت بپردازید.

آروغ زدن بعد از غذا

آروغ زدن بعد از غذا معمولاً نشانه ورود هوا به معده در هنگام خوردن است و در بیشتر افراد امری طبیعی است. بلعیدن هوا می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد، مانند خوردن سریع غذا، صحبت کردن هنگام غذا خوردن، جویدن آدامس یا نوشیدن نوشیدنی‌های گازدار.

با این حال، اگر آروغ زدن مکرر و همراه با نفخ شدید، درد معده یا سوزش سر دل باشد، ممکن است نشان‌دهنده اختلالات گوارشی مانند رفلاکس معده یا سوءهاضمه باشد.

برای کاهش آروغ زدن بعد از غذا می‌توان روش‌های ساده‌ای را رعایت کرد: آهسته غذا خوردن، جویدن کامل، اجتناب از نوشیدنی‌های گازدار و وعده‌های سنگین، و انجام پیاده‌روی کوتاه بعد از غذا. همچنین مصرف دمنوش‌های گیاهی مانند نعناع یا زنجبیل می‌تواند به هضم بهتر و کاهش تولید گاز کمک کند.

نفخ شکم و آروغ زدن نشانه تجمع گاز در معده یا روده هستند و می‌توانند باعث ناراحتی و سنگینی در ناحیه شکم شوند. خوشبختانه، روش‌های متنوعی برای کاهش این علائم وجود دارد که شامل درمان‌های خانگی، دارویی و گیاهی می‌شوند.

درمان خانگی آروغ زدن و نفخ شکم

برای کاهش نفخ و آروغ زدن می‌توانید از روش‌های ساده خانگی استفاده کنید. آهسته غذا خوردن، جویدن کامل، پرهیز از نوشیدنی‌های گازدار و آدامس، و خوردن وعده‌های کوچک و سبک می‌تواند به کاهش تجمع هوا و گاز در معده کمک کند. همچنین پیاده‌روی کوتاه بعد از غذا و مصرف آب کافی در طول روز به بهبود هضم و کاهش نفخ کمک می‌کند.

درمان دارویی آروغ زدن و نفخ شکم

در موارد شدید یا مداوم، داروهای ضد نفخ و آنتی‌اسیدها می‌توانند مفید باشند. قرص برای آروغ زدن حاوی ترکیباتی مانند سیمتیکون (Simethicone) است که به شکستن حباب‌های گاز در معده و روده کمک می‌کند و احساس سنگینی و نفخ را کاهش می‌دهد. این قرص‌ها اغلب بدون نسخه پزشک قابل تهیه هستند و می‌توانند در کوتاه‌مدت به تسکین علائم کمک کنند. با این حال، قبل از مصرف هر دارویی بهتر است با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا دوز و نوع مناسب مشخص شود.

درمان گیاهی و دارویی طبیعی برای نفخ و آروغ زدن

داروهای گیاهی و مکمل‌ها نیز می‌توانند به کاهش نفخ کمک کنند. مصرف دمنوش‌های نعناع، زنجبیل، رازیانه و زیره سبز اغلب اثر ضدنفخ دارند و هضم غذا را بهبود می‌بخشند. برخی قرص‌های گیاهی مخصوص آروغ زدن نیز موجود هستند که ترکیبی از عصاره‌های گیاهی مانند نعناع، رازیانه و زنجبیل دارند و برای کاهش نفخ و آروغ موثرند. این داروها بدون نسخه پزشک قابل تهیه هستند، اما بهتر است قبل از استفاده با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

پیشگیری از آروغ زدن و نفخ شکم

برای کاهش احتمال بروز آروغ زدن و نفخ شکم، رعایت چند نکته ساده و مؤثر بسیار اهمیت دارد. اولین و مهم‌ترین گام، توجه به نحوه خوردن غذا است؛ آهسته غذا خوردن، جویدن کامل و خودداری از بلعیدن هوا هنگام صحبت یا نوشیدن می‌تواند تجمع گاز در معده را کاهش دهد.

دومین راهکار، تغییر در رژیم غذایی است. پرهیز یا کاهش مصرف غذاهای نفاخ مانند حبوبات، کلم و بروکلی، نوشیدنی‌های گازدار و آدامس به کاهش نفخ و آروغ کمک می‌کند. افرادی که به لاکتوز یا گلوتن حساسیت دارند، بهتر است از مصرف مواد غذایی حاوی این ترکیبات پرهیز کنند.

در نهایت، سبک زندگی سالم نقش مهمی در پیشگیری دارد. فعالیت بدنی منظم باعث حرکت مناسب روده‌ها و جلوگیری از یبوست می‌شود و کاهش استرس و اضطراب به عملکرد بهتر دستگاه گوارش کمک می‌کند. ترکیب این روش‌ها می‌تواند به طور مؤثری از بروز آروغ زدن و نفخ شکم جلوگیری کند و کیفیت زندگی روزمره را بهبود بخشد.

چه زمانی آروغ زدن نشانه مشکل جدی است؟

آروغ زدن یک فرآیند طبیعی و بی‌خطر است، اما در برخی موارد می‌تواند نشانه وجود مشکل جدی در دستگاه گوارش باشد. اگر آروغ مکرر با علائمی مانند درد شدید یا مداوم شکم، نفخ طولانی‌مدت، کاهش وزن ناخواسته، خون در مدفوع، استفراغ مکرر یا سوزش شدید سر دل همراه باشد، حتماً باید توسط پزشک بررسی شود. همچنین آروغ زدن که زندگی روزمره را مختل کند یا با مشکلات بلع و سوءهاضمه شدید همراه باشد، ممکن است نشانه بیماری‌هایی مانند رفلاکس معده، سندروم روده تحریک‌پذیر، التهاب معده یا مشکلات کبد و پانکراس باشد و نیاز به تشخیص و درمان تخصصی دارد.

نفخ شکم می تواند موجب دردهای شکمی شده و آزار دهنده باشد. این عارضه برخی اوقات نشانه مشکلی در دستگاه گوارشی بوده و بهتر است پیگیری های مناسب انجام گیرد. متخصص گوارش خوب در تهران به راحتی می تواند درمان نفخ شکم بعد از غذا را برای شما انجام دهد و به بررسی علل این عارضه بپردازد.

سوالات متداول