بیماری “مری بارت “(Barrett’s esophagus) از عوارض مزمن (طولانیمدت) بیماری رفلاکس شدید معده (GERD)(برگشت اسید معده به داخل مری) محسوب میشود. این بیماری درصد کمی از مبتلایان به ریفلاکس معده مشاهده میشود. در بیماران مبتلا به مری بارت احتمال اندک، ولی جدی بروز سرطان مری (آدنوکارسینوم) وجود دارد. تشخیص قطعی مری بارت بر اساس مشاهده و ارزیابی (به کمک آندوسکوپی) لایه پوششی صورتیرنگ مری میباشد که در اثر بیماری مری بارت در محل اتصال مری به معده به میزان کمی (معمولاً کمتر از 6 سانتیمتر) به سمت بالا گسترش مییابد. همچنین در هنگام بیوپسی مری، سلولهای رودهای (سلولهای گابلت) در پوشش مری یافت میشود. به طور کلی، درمان اولیه مری بارت، در اصل همان درمان ریفلاکس معده است. درمان رفلاکس معده به کمک داروها (داروهای مهارکننده ترشح اسید) یا جراحی (فوندوپلیکاسیون)، باعث درمان کامل مری بارت یا کاهش خطر ابتلا به سرطان نمیشود.
اگر بیماری مری بارت برای شما یا یکی از اعضای خانواده تشخیص داده شد، میتواند برای پیگیری مراقبتهای درمانی به بهترین فوق تخصص گوارش مراجعه نمایید. مری بارت در اثر برگشت اسید گوارشی از معده به مری ایجاد میشود که باعث آسیب مری و ایجاد سلولهای پیش سرطانی در آن میشود. اگر این بیماری درمان نشود، مری بارت میتواند به سرطان مری تبدیل شود، سرطانی تهاجمی به طور معمول قربانیان خود را به کام مرگ میکشاند.
علائم و نشانههای مری بارت چیست؟
مری بارت به خودی خود علائم چندانی ندارد، اغلب افراد مبتلا به بیماری مری بارت دچار رفلاکس (برگشت اسید از معده به مری) معده هستند و علائم انها بیشتر مربوط به این عارضه میشود.
چه چیزی باعث ایجاد بیماری مری بارت میشود؟
متخصصین علت دقیق بروز مری بارت را نمیدانند، اما معتقدند برخی از عوامل میتواند در تشدید یا کاهش احتمال بروز بیماری مری بارت مؤثر باشد. داشتن رفلاکس معده میتواند احتمال مبتلا شدن به مری بارت را افزایش دهد.
بیماری ریفلاکس (GERD) حالتی است که در آن فرد بهصورت مزمن دچار برگشت اسید معده میشود، بدین معنی که محتویات معده به همراه اسید موجود در آن از معده وارد لوله مری میشود. بازگشت اسید معده به مری (Reflux) و تماس آن با مخاط پوششی مری میتواند شما را دچار سوزش معده و آسیبدیدگیهای دیواره مری کند. چاقی، بخصوص چاقی شکمی و سیگار کشیدن نیز میتواند شانس شما را در ابتلای به مری بارت افزایش دهد. برخی مطالعات نشان میدهد که تغییرات ژنتیکی و یا انتقال ژنها از طریق ارث، میتواند در مبتلا شدن و یا نشدن شما به بیماری مری بارت مؤثر باشد.
چگونه پزشکان مری بارت را تشخیص میدهند؟
متخصص گوارش با آندوسکوپی قسمت فوقانی دستگاه گوارش (GI) و بیوپسی (نمونهبرداری)، مری بارت را در بیماران تشخیص میدهند. همچنین ممکن است پزشکان هنگام انجام آزمایشات تشخیصی برای یافتن علت زمینهای رفلاکس به وجود بیماری مری بارت پی ببرند.
سابقه پزشکی
اگر شما عوامل خطر متعددی در خصوص مبتلا شدن و توسعه مری بارت را دارا باشید، ممکن است متخصص گوارش انجام ازمایشات تشخیصی را توصیه نماید.
آندوسکوپی فوقانی دستگاه گوارش و بیوپسی
در آندوسکوپی فوقانی دستگاه گوارش، متخصص گوارش، با استفاده از آندوسکوپ به ارزیابی و معاینه داخل قسمت فوقانی دستگاه گوارش میپردازد، در اغلب موارد حین انجام آندوسکوپی معده به شما یک آرامبخش ملایم داده میشود. پزشک بهدقت لوله آندوسکوپ را از دهان به سمت مری، معده و دوازده میفرستد. به کمک این روش تشخیصی، تغییرات به وجود آمده در لایه پوششی مری قابلمشاهده خواهد بود. پزشک از طریق برداشت مقدار کوچکی از بافت مری توسط اندوسکوپ، از مری شما نمونهبرداری میکند. شما فرایند بیوپسی یا نمونهبرداری را احساس نخواهید کرد.
چگونه پزشکان مری بارت را درمان میکنند؟
بسته به سطح سلامت عمومی شما، وجود و یا عدم وجود دیسپلازی (رشد غیرطبیعی سلولها) و شدت آن، متخصص گوارش مناسبترین گزینههای درمانی را به شما معرفی خواهد نمود. گزینههای درمانی میتواند شامل تجویز دارو برای رفلاکس معده، درمان ابلیتیو آندوسکوپی، برداشتن مخاط از طریق آندوسکوپی و جراحی باشد.
نظارت متناوب از طریق آندوسکوپی
ممکن است پزشک شما برای نظارت و رصد علائم سرطانی شدن بافت، بهصورت دورهای برای شما انجام آندوسکوپی و نمونهبرداری را توصیه نماید. پزشکان به این ارزیابی ” نظارت دورهای ” میگویند. متخصصین مطمئن نیستند چه میزان فاصله برای ارزیابی و نظارت دورهای مناسب است. برای فهمیدن بهترین فاصله نظارت دورهای بر اساس شرایطتان، با پزشک خود به مشورت بپردازید. بهعنوانمثال اگر در شما دیسپلازی (رشد غیر طبیعی سلولها) نسبت به افراد دیگر شدتش زیادتر باشد، ممکن است تعداد دفعات آندوسکوپی بیشتری توصیه گردد، همچنین کسانی که در انها دیسپلازی وجود ندارد، شرایطشان میتواند متفاوت باشد. توجه داشته باشید که در افراد مبتلا به مری بارت احتمال بروز سرطان مری افزایش مییابد.
داروها
اگر شما مبتلا به مری بارت و یا ریفلاکس معده شده باشید، پزشک داروهای سرکوبکننده ترشح اسید معده را تجویز مینماید، برخی از این داروها تحت عنوان “مهارکنندههای پمپ پروتون”(PPI ها) شناخته میشوند. این داروها میتوانند از آسیبدیدگی بیشتر مری جلوگیری کرده و در برخی موارد، آسیبهای موجود را درمان کنند.
مهارکنندههای پمپ پروتون میتواند شامل داروهای زیر گردند:
- امپرازول
- لانزوپرازول
- پنتوپرازول
- رابپرازول
- اسموپرازول
- دکس لانسوپرازول
همه این داروها از طریق تجویز پزشک و با نسخه قابل دسترس هستند. همچنین ممکن است داروی امپرازول و لانزوپرازول بهصورت غیر نسخهای نیز در دسترس قرار گیرد. اگر علائم ریفلاکس شما برطرف نگردد و درمان دارویی شکست بخورد، ممکن است پزشک برای شما جراحی ریفلاکس را در نظر بگیرد. بااینحال، کاهش شانس ابتلا به دیسپلازی و یا سرطان مری (آدنوکارسینوم)، از طریق درمان دارویی و جراحی (برای درمان ریفلاکس و مری بارت) ازلحاظ علمی به اثبات نرسیده است.
درمانهای ابلیتیو (از بین بردن سلولهای معیوب) از طریق آندوسکوپی
در روشهای درمانی ابلیتیو، از تکنیکهای مختلف استفاده میشود تا سلولهای غیرطبیعی ایجادشده و دیسپلازی مری از بین بروند. پس از درمان، بدن مجدداً سلولهای طبیعی بافت مری را بازسازی خواهد کرد. پزشکان (معمولاً متخصصین گوارش یا جراحان) این روش را در بیمارستانها و مراکز درمانی خاص انجام میدهند. شما در طی این فرایند بیحسی موضعی و یک آرامبخش دریافت خواهید کرد. شایعترین تکنیکهای این روش به شرح زیر است:
- فتودینامیک تراپی. درمان فتودینامیک با استفاده از یک ماده شیمیایی حساس به نور به نام ” پورفیمر ” (فوتوفرین)، یک آندوسکوپ، و یک دستگاه لیزر، سلولهای پیش سرطانی مری کشته میشوند. پزشک به یکی از رگهای بازو شما پورفیمر را تزریق میکند، سپس شما بعد از 24 تا 72 ساعت برای تکمیل روند درمان به پزشک مراجعه خواهید کرد.
- رادیو فرکانسی. در روش ابلیتیو رادیوفرکانسی، سلولهای پیش سرطانی و یا سرطانی از طریق امواج رادیویی از بین برده میشوند. یک الکترود بر روی یک بالن و یا یک آندوسکوپ نصب میشود، سپس از طریق حرارت ایجادشده توسط این الکترود، سلولهای پیش سرطانی و سرطانی مری بارت کشته میشوند.
برداشتن مخاط از طریق آندوسکوپی
در برداشتن مخاط از طریق آندوسکوپی، متخصص گوارش بافتهای آسیبدیده ناشی از مری بارت را حذف میکند، از طریق تزریق مادهای در زیر بافت آسیبدیده و یا مکش بافت، بافت آسیبدیده جدا شده و از طریق اندوسکوپی برداشته میشود. این روش توسط متخصصان گوارش و در بیمارستان و مراکز درمانی خاص انجام میشود. برای کمک به آرامش و راحتی شما یک بیحسی موضعی و یک داروی آرامبخش به شما داده خواهد شد. قبل از انجام عمل برداشتن مخاط از طریق آندوسکوپی، شما تحت سونوگرافی اندوسکوپیک قرار خواهید گرفت.
جراحی
جراحی “ازوفاژکتومی”(برداشت مری) روشی جایگزین برای درمان اندوسکوپیک است. بسیاری از پزشکان ترجیح میدهند درمان بهصورت اندوسکوپیک انجام شود، چراکه این روش عوارض کمتری دارد. از طریق عمل جراحی بخشهای آسیبدیده مری شما برداشته میشود. پس از حذف بخشی از مری، جراح به کمک قسمتی از معده و یا روده بزرگ، مری را بازسازی میکند.
عمل جراحی در بیمارستان انجام میشود. شما تحت بیهوشی عمومی قرار خواهید گرفت و در بیمارستان به مدت 7 تا 14 روز پس از عمل جراحی تحت نظر قرار خواهید داشت تا بهبود یابید. اگر شما مشکلات دیگری ازلحاظ سلامتی داشته باشید، ممکن است عمل جراحی برای شما گزینه درمان مناسبی نباشد. در این موارد پزشک درمان کم تهاجمیتر آندوسکوپی را پیشنهاد کرده و یا شما را تحت نظارت دورهای قرار میدهد.
سلام آقای دکتر من چند روز پیش آندسکوپی انجام دادن دکترم بهم گفت قسمتی از معده م برگشت خورده به داخل مری و فقط یه مدل قرص برام تجویز کردند
سلام جهت ویزیت به مطب مراجعه کنید.
من به تلگرامتون پیام دادم .چون در کانادا هستم امکان تماس ندارم .لطفا خواهش میکنم جواب بدید .من تو کشور غریب از نگرانی دارم سکته میکنم ?
سلام.
بدون معاینه و دیدن بیمار امکان پاسخ دهی صحیح نمی باشد. لطفا برای هماهنگی و درمان بیماری بهتر است به صورت حضوری مراجعه نمایید.