تشخیص آپاندیسیت بسیار امری مهم است زیرا تشخیص درست آن میتواند از خطرات بعد آپاندیسیت پیشگیری نماید. آپاندیسیت یا التهاب و عفونت آپاندیس، درواقع کیسه کوچکی است که به روده بزرگ متصل است. در سمت راست پایین شکم شما قرار دارد. آپاندیس عملکرد شناخته شده ای ندارد، اما تشخیص آپاندیسیت در صورت عدم درمان می تواند مشکلات جدی برای سلامتی ایجاد کند. آپاندیسیت زمانی اتفاق می افتد که نوعی انسداد در آپاندیس وجود داشته باشد. انسداد می تواند توسط مدفوع، انگل یا سایر مواد خارجی ایجاد شود. هنگامی که آپاندیس مسدود می شود، باکتری ها در داخل آن تجمع می یابند که منجر به درد، تورم و عفونت می شود. اگر به موقع درمان نشود، آپاندیس می تواند بترکد و عفونت را در سراسر بدن شما پخش کند. ترکیدن آپاندیس یک عارضه جدی و بسیارخطرناک است.
آپاندیسیت بسیار شایع است و بیشتر نوجوانان و بزرگسالان در اوایل بیست سالگی را تحت تاثیر قرار می دهد، اما ممکن است در هر سنی رخ دهد. بهترین روش تشخیص آپاندیسیت به این بیماری کمک می کند تا قبل از ترکیدن آپاندیس آن را درمان کنید. درمان اصلی تشخیص آپاندیسیت به برداشتن آپاندیس با جراحی منجر میشود.

آپاندیس کجا قرار دارد؟
آپاندیس زائدهای است به طول تقریبی ۱۱ سانتی متر و در سمت راست پایین شکم قرار گرفته است. درواقع این زائدهی انگشتی شکل به سکوم یا کورروده (بخش آغازین رودهی بزرگ) متصل شده است و زمانی که دچار التهاب شود فرد دچار آپاندیسیت شده است که در اصطلاح عامیانه به آن آپاندیس گفته میشود. این عارضه بسیار دردناک و ناخوشایند است و درصورت عدم درمان به موقع ممکن است زندگی فرد را تهدید کند.
تشخیص آپاندیسیت چگونه است؟
تشخیص آپاندیسیت ممکن است مشکل باشد مگر اینکه علائم معمولی را داشته باشید که فقط در نیمی از موارد وجود دارد. همچنین، آپاندیس برخی افراد ممکن است در قسمت متفاوتی از بدن آنها قرار گرفته باشد، مانند:
- لگن
- پشت روده بزرگ
- اطراف روده کوچک
- نزدیک قسمت پایین سمت راست کبد
برخی از افراد دردی شبیه به آپاندیسیت دارند، اما علت آن چیز دیگری است، مانند:
- گاستروانتریت – یکی از بیماری های معده است که می تواند باعث اسهال و استفراغ شود
- سندرم روده تحریک پذیر شدید (IBS)
- یبوست
- عفونت مثانه یا مجاری ادراری
در ابتدا برای تشخیص آپاندیسیت پزشک، در مورد علائم شما می پرسد وشکم شما را معاینه می کند و می بیند که آیا با فشار دادن روی ناحیه اطراف آپاندیس (سمت راست پایین شکم) درد بدتر می شود یا خیر. اگر علائم معمول آپاندیسیت را دارید، پزشک عمومی شما معمولاً میتواند با اطمینان تشخیص دهد. در این صورت بلافاصله برای درمان به بیمارستان ارجاع داده خواهید شد. پزشک برای کمک به تشخیص آپاندیسیت، علائم و نشانه های شما را برسی میکند و شکم شما را معاینه می کند و همچنین ازآزمایش ها و روش های مورد استفاده برای تشخیص آپاندیسیت استفاده میکند، عبارتند از:
معاینات بالینی : معاینه بالینی برای ارزیابی درد شما پزشک ممکن است فشار ملایمی بر ناحیه دردناک وارد کند. هنگامی که فشار به طور ناگهانی کاهش می یابد، درد آپاندیسیت اغلب بدتر می شود، که نشان دهنده ملتهب بودن صفاق مجاور است.
پزشک شما همچنین ممکن است به دنبال سفتی شکم و تمایل شما به سفت کردن عضلات شکم در پاسخ به فشار روی آپاندیس ملتهب باشد. پزشک شما ممکن است از یک انگشت روغن کاری شده و دستکش دار برای معاینه رکتوم پایینی (معاینه رکتوم دیجیتال) استفاده کند.
تست بارداری برای زنان : زنان در سنین باروری ممکن است برای بررسی مشکلات احتمالی زنان که ممکن است باعث درد شوند، معاینه لگنی انجام دهند.
آزمایش خون : این آزمایش به پزشک اجازه می دهد تا تعداد گلبول های سفید خون بالا رفته را که ممکن است نشان دهنده عفونت باشد، بررسی کند.
آزمایش ادرار: ممکن است پزشک از شما بخواهد که یک آزمایش ادرار انجام دهید تا مطمئن شود که عفونت ادراری یا سنگ کلیه باعث درد شما نمی شود.
تصویربرداری: همچنین ممکن است برای کمک به تایید آپاندیسیت یا یافتن علل دیگر درد شما، یک عکس اشعه ایکس شکم، یک سونوگرافی شکم، اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) یا تصویربرداری (MRI) توصیه شود.
گاهی اوقات ممکن است مدتی طول بکشد تا نتایج آزمایش را دریافت کنید. جراح شما ممکن است لاپاراسکوپی را برای بررسی آپاندیس و اندام های لگنی شما توصیه کند اگر تشخیص هنوز قطعی نباشد.
اگر پزشک مطمئن نباشد که آیا آپاندیسیت دارید، ممکن است توصیه کند تا 24 ساعت منتظر بمانید تا ببیند آیا علائم شما بهبود می یابد و یا ثابت می ماند یا بدتر می شود. اگر پزشک مشکوک به ترکیدن آپاندیس شما باشد، بلافاصله برای درمان به بیمارستان فرستاده می شوید.
علائم آپاندیست مزمن و حاد
در صورت داشتن علائم آپاندیسیت ممکن است نیاز به آزمایش داشته باشید. شایع ترین علامت درد در ناحیه شکم است. درد اغلب از ناف شروع می شود و به سمت راست پایین شکم منتقل می شود. سایر علائم آپاندیسیت حاد عبارتند از:
- تهوع و استفراغ شدید
- اسهال یا یبوست شدید
- تب بالا
- از دست دادن اشتها
- نفخ شکم
- درد شکمی که هنگام سرفه یا عطسه بدتر می شود
- درد شکمی که بعد از چند ساعت بدتر می شود
جراحی برای برداشتن آپاندیس (appendectomy)
درمان آپاندیسیت معمولاً شامل جراحی آپاندیس برای برداشتن ضایعه ملتهب می باشد. قبل از جراحی ممکن است یک دوز آنتی بیوتیک برای درمان عفونت شما تجویز شود.
جراحی لاپاراتومی (Laparotomy)
آپاندکتومی را می توان به صورت جراحی باز با استفاده از یک برش شکمی به طول حدود 2 تا 4 اینچ (5 تا 10 سانتی متر) انجام داد (لاپاراتومی). اگر آپاندیس شما پاره شده وعفونت به خارج از آپاندیس گسترش یافته است یا آبسه شود، ممکن است به آپاندکتومی باز نیاز داشته باشید که به جراح شما اجازه می دهد حفره شکم را کامل برسی کند. پس از برداشتن آپاندیس یک یا دو روز در بیمارستان بستری میشوید.
جراحی لاپاروسکوپی (Laparoscopic)
می توان جراحی را از طریق چند برش کوچک شکمی انجام داد (جراحی لاپاراسکوپی). در طول آپاندکتومی لاپاراسکوپی، جراح ابزارهای جراحی مخصوص و یک دوربین فیلمبرداری را در شکم شما قرار می دهد تا آپاندیس شما را خارج کند .به طور کلی، روش جراحی لاپاراسکوپی به شما این امکان را می دهد که سریعتر بهبود یافته و با درد و جای زخم کمتر بهبود پیدا کنید. این روش برای افراد مسن و افراد چاق بهتر می باشد، اما جراحی لاپاراسکوپی برای همه مناسب نیست.

مراقبت و درمان های خانگی
- چند هفته پس از آپاندکتومی یا اگر آپاندیس شما در حال ترکیدن باشد، برای کمک به بهبودی میتوانید در ابتدا از فعالیت های شدید خودداری کنید. اگر آپاندکتومی شما به روش لاپاراسکوپی انجام شد، فعالیت خود را برای سه تا پنج روز محدود کنید. اگر آپاندکتومی باز انجام داده اید، فعالیت خود را برای 10 تا 14 روز محدود کنید. همیشه از پزشک خود در مورد محدودیت های فعالیت خود و اینکه چه زمانی می توانید فعالیت های عادی خود را پس از جراحی از سر بگیرید، سوال کنید.
- هنگام سرفه شکم خود را با دست نگه دارید. بالشی را روی شکم خود قرار دهید و قبل از سرفه، خندیدن یا حرکت فشار وارد کنید تا به کاهش درد کمک کنید.
- اگر داروهای مسکن در شما را کاهش ندادند با پزشک خود تماس بگیرید. درد داشتن استرس مضاعفی به بدن شما وارد می کند و روند بهبودی را کند می کند. پزشک شما داروهایی را برای کمک به کنترل درد بعد از آپاندکتومی تجویز می کند. برخی از درمانهای مکمل و جایگزین، زمانی که همراه با داروهای شما استفاده میشوند، میتوانند به کنترل درد کمک کنند.
- فعالیت های برای پرت کردن حواس شما از درد، مانند گوش دادن به موسیقی و صحبت با دوستان، که ذهن شما را از درد شما دور می کند. حواس پرتی می تواند به ویژه در مورد کودکان موثر باشد.
- استراحت کافی داشته باشید زیرا همانطور که بدن شما بهبود می یابد، ممکن است بیش از حد معمول احساس خواب آلودگی و خستگی کنید.
آمادگی برای ملاقات با پزشک
هنگامی که قرار ملاقات با پزشک را دارید، از قبل فهرستی از موارد زیر تهیه کنید:
- از جمله علائمی که دارید و به نظر می رسد بی ارتباط با آپاندیسیت نباشد را کامل ودقیق به پزشک بگوید.
- اطلاعات شخصی کلیدی، از جمله استرس های عمده، تغییرات اخیر زندگی و سابقه پزشکی خانوادگی.
- تمام داروها، ویتامین ها یا سایر مکمل هایی که مصرف می کنید، از جمله دوزها به پزشک بگویید.
- در صورت امکان یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود را همراه داشته باشید تا به شما کمک کند اطلاعاتی را که به شما داده شده به خاطر بسپارید.
آپاندیسیت در کودکان و نوجوانان
آپاندیسیت در بزرگسالان امری بسیار رایج است اما برخی تصور میکنند که این بیماری در کودکان ونوجوانان اتفاق نمیافتد، درحالی که این طور نیست. اگر کودک شما دچار تب (104 درجه فارنهایت) یا درد شکمی شدید باشد و این درد به سمت راست پایین شکم حرکت کرد، فوراً به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است به معنای تشخیص آپاندیسیت و پارگی آپاندیس باشد.
علائم آپاندیس در کودکان و نوجوانان
ممکن است درد ناشی از آپاندیسیت در کودکان و نوزادان ناحیه ی مشخصی نداشته باشند و تمام بدن به لمس حساس شود یا در مواردی ممکن است هیچ دردی وجود نداشته باشد و همچنین حرکات روده ای مشاهده نشود. معمولا اسهال در کودکان نشانه ی مشکلات دیگری است .کود کان و نوجوانان ممکن است مانند بزرگسالان درد را در یک ناحیه ی مشخصی تجربه نکنند، با این حال درد شکمی جزو متداول ترین علائم بروز آپاندیسیت در این گروه سنی به شمار میرود.
علائم آپاندیس در زنان باردار
زنان باردار ممکن است علائم مختلفی را تجربه کنند که شامل درد شکمی خفیف در این گروه از افراد باشد یا کمتر درد در ناحیه شکم احساس شود و بیشترعلائمی مانند تهوع، استفراغ و تب بیشتر شایع است. اگر آپاندیسیت بعد از سه ماههی اول بارداری بروز کند معمولا درد به سمت راست و یک چهارم بالای شکم حرکت میکند. خانم باردار ممکن است دردهایی از نوع برگشتی یا دردهای جانبی دیگری را نیز تجربه کند، اما درصورت وجود درد در ناحیه معده ممکن است فرد به مشکل دیگری غیر از آپاندیسیت باشد.
عوارض جانبی تأخیر در درمان آپاندیس
تأخیر در درمان آپاندیسیت ممکن است با عوارض بسیار جدی همراه باشد که شامل ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از شروع علائم بروز این عارضه، التهاب آپاندیس ممکن است به پارگی و ترکیدن آن در شکم منجر شود. این پارگی باعث میشود باکتریها، مدفوع و هوا را به داخل شکم منتقل کند و باعث عفونت و دیگر عوارض مرگبار شود. عفونتهایی که معمولا ممکن است از بروز آپاندیسیت مزمن بوجود بیاید شامل پریتونیت (peritonitis) ، التهاب حفرهی شکمی یا آبسه می باشد.
بیشتر بخوانید : علائم آپاندیسیت در بزرگسالان چیست؟
چگونه از آپاندیسیت پیشگیری کنیم؟
بهترین راه پیشگیری برای این عارضه مصرف زیاد فیبر در رژیم غذایی بهمنظور ایجاد دفع راحتر و کاهش احتمال ابتلا به آپاندیسیت است. ورزش کردن و انجام فعالیت های بدنی نیز در پیشگیری این عارضه بسیار میتواند موثر باشد.



