تا به حال با دیدن خون در مدفوع یا خونریزی ناگهانی موقع دفع شوکه شده اید؟ خونریزی روده بزرگ مشکلی است که خیلی وقت ها بی سر و صدا شروع می شود اما می تواند نشانه یک بیماری مهم باشد. اگر دوست دارید بدانید این خونریزی از کجا می آید، چه زمانی خطرناک است و چه موقع باید جدی گرفته شود، ادامه این مطلب را از دست ندهید.
علت خونریزی روده بزرگ چیست؟
خونریزی روده بزرگ می تواند دلایل مختلفی داشته باشد و شدت آن از خفیف تا جدی متغیر است. شناخت علت خونریزی کمک می کند تا در زمان مناسب برای تشخیص و درمان اقدام شود و از بروز عوارض خطرناک جلوگیری گردد. در ادامه مهمترین علت های خونریزی روده بزرگ را به صورت موردی می خوانید.
- هموروئید یا بواسیر که یکی از شایع ترین علت هاست و با خون روشن همراه است
- شقاق مقعدی که به دلیل زخم یا ترک در ناحیه مقعد ایجاد می شود
- پولیپ های روده بزرگ که ممکن است بدون درد خونریزی ایجاد کنند
- التهاب روده بزرگ مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون
- عفونت های روده ای که باعث آسیب به دیواره روده می شوند
- سرطان روده بزرگ که یکی از مهم ترین و جدی ترین علل خونریزی محسوب می شود
علائم خونریزی روده بزرگ که نباید نادیده بگیرید
خونریزی روده بزرگ همیشه با درد شدید همراه نیست و گاهی فقط با چند علامت ساده خودش را نشان می دهد. توجه به این نشانه ها می تواند به تشخیص زودهنگام بیماری و جلوگیری از مشکلات جدی کمک کند.
| علامت | توضیح |
| وجود خون در مدفوع | ممکن است به صورت خون روشن یا تیره دیده شود |
| تغییر رنگ مدفوع | سیاه یا بسیار تیره شدن مدفوع می تواند نشانه خونریزی داخلی باشد |
| درد یا گرفتگی شکم | درد مداوم یا دوره ای در ناحیه شکم |
| تغییر در عادات دفع | اسهال یا یبوست غیرعادی و طولانی مدت |
| احساس تخلیه ناقص روده | حس باقی ماندن مدفوع بعد از اجابت مزاج |
| ضعف و خستگی مداوم | به دلیل کم خونی ناشی از خونریزی پنهان |
| کاهش وزن بی دلیل | لاغری ناگهانی بدون تغییر در رژیم غذایی |
| سرگیجه یا رنگ پریدگی | نشانه کاهش سطح هموگلوبین خون |
خونریزی روده بزرگ نشانه چه بیماری هایی است؟
خونریزی روده بزرگ می تواند نشانه بیماری های مختلفی باشد و همیشه به یک علت ساده محدود نمی شود. گاهی این خونریزی خفیف است و خود به خود قطع می شود، اما در بعضی موارد هشدار یک مشکل جدی در دستگاه گوارش است که نباید نادیده گرفته شود.
هموروئید یا بواسیر
هموروئید یکی از شایع ترین دلایل خونریزی روده بزرگ است. در این حالت خون به رنگ روشن دیده می شود و اغلب هنگام دفع یا بعد از آن ظاهر می گردد. این نوع خونریزی درد زیادی ندارد اما در صورت تکرار باید بررسی شود.
شقاق مقعدی
شقاق به دلیل ایجاد ترک یا زخم در ناحیه مقعد به وجود می آید. خونریزی در این حالت کم است اما با درد و سوزش هنگام دفع همراه می شود و می تواند بسیار آزاردهنده باشد.
پولیپ های روده بزرگ
پولیپ ها بدون درد هستند و ممکن است تنها علامت آن ها خونریزی خفیف باشد. برخی از پولیپ ها اگر درمان نشوند، در طول زمان می توانند به مشکلات جدی تری تبدیل شوند.
بیماری های التهابی روده
بیماری هایی مانند کولیت اولسراتیو و کرون باعث التهاب دیواره روده می شوند. این بیماری ها اغلب با اسهال طولانی مدت، درد شکم و خونریزی همراه هستند و نیاز به پیگیری پزشکی دارند.
سرطان روده بزرگ
در موارد جدی تر، خونریزی روده بزرگ می تواند نشانه سرطان روده بزرگ باشد. این خونریزی ممکن است پنهان باشد و به مرور باعث کم خونی، ضعف و تغییر در عادات دفع شود، به همین دلیل تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد.
تشخیص خونریزی روده بزرگ چگونه انجام می شود؟
تشخیص خونریزی روده بزرگ با بررسی علائم و انجام چند آزمایش ساده شروع میشود. بهترین فوق تخصص گوارش ابتدا درباره سابقه بیماری، نوع و میزان خونریزی و تغییرات در عادات دفع سوال میپرسد تا بتواند نوع و شدت مشکل را مشخص کند. معاینه فیزیکی نیز به شناسایی مشکلاتی مثل هموروئید یا شقاق کمک میکند.
در قدم بعدی، آزمایشهای خون و مدفوع انجام میشود تا میزان خونریزی پنهان مشخص شود و بررسی کمخونی ناشی از از دست رفتن خون انجام گردد. در بعضی موارد، آزمایش مدفوع برای بررسی وجود باکتری یا عفونتهای روده نیز لازم است. این مرحله به پزشک کمک میکند تا علت خونریزی بهتر شناسایی شود.
برای بررسی دقیقتر و دیدن داخل روده، از روشهای تصویربرداری یا اندوسکوپی استفاده میشود. کولونوسکوپی یکی از رایجترین روشهاست که با یک لوله نازک و دوربیندار داخل روده بزرگ را بررسی میکند و حتی امکان نمونهبرداری یا برداشتن پولیپها را فراهم میکند. گاهی اوقات سیتیاسکن یا رادیوگرافی با ماده حاجب هم برای تشخیص علت خونریزی به کار میرود. در مورد زخم روده این مقاله را بخوانید.
درمان خونریزی روده بزرگ بدون جراحی
در بسیاری از موارد، خونریزی روده بزرگ را میتوان بدون جراحی کنترل و درمان کرد، به ویژه اگر علت آن مشکلات خفیف یا قابل کنترل باشد. شناخت دقیق علت خونریزی به پزشک کمک میکند تا بهترین روش درمانی را انتخاب کند و از پیشرفت بیماری جلوگیری شود.
برای مثال، هموروئید یا شقاق مقعدی با تغییر در رژیم غذایی، مصرف ملینها، داروهای ضد التهاب و رعایت بهداشت ناحیه مقعد قابل درمان هستند. این روشها به کاهش التهاب و خونریزی کمک میکنند و نیازی به عمل جراحی ندارند. در مواردی که خونریزی ناشی از پولیپهای کوچک یا التهاب روده خفیف باشد، پزشک ممکن است داروهای ضد التهاب، آنتیبیوتیک یا داروهای مخصوص کاهش فعالیت روده تجویز کند تا خونریزی کنترل شود.
گاهی هم با کولونوسکوپی درمانی میتوان بدون نیاز به جراحی، پولیپها را برداشت یا محل خونریزی را درمان کرد. به طور کلی، تشخیص دقیق علت خونریزی و پیگیری منظم پزشک، مهمترین قدم برای درمان موفقیتآمیز خونریزی روده بزرگ بدون جراحی است. برای اطلاعات بیشتر در مورد درمان عفونت روده این مقاله را بخوانید.
چه زمانی خونریزی روده بزرگ خطرناک است؟
خونریزی روده بزرگ زمانی خطرناک محسوب میشود که مقدار خون زیاد باشد یا به صورت مداوم ادامه داشته باشد. اگر خونریزی شدید باشد، میتواند باعث کم خونی سریع، ضعف شدید، سرگیجه یا حتی غش شود و نیاز به رسیدگی فوری پزشکی دارد. همچنین خونریزی که با درد شدید شکم، تب یا استفراغ همراه باشد، میتواند نشانه یک مشکل جدی مانند التهاب شدید روده، عفونت یا انسداد روده باشد. در مورد درمان ورم روده این مقاله را بخوانید.
خونریزی طولانی مدت یا پنهان هم خطرناک است، حتی اگر مقدار خون کم باشد، زیرا به مرور باعث کم خونی مزمن و ضعف بدن میشود و ممکن است علائم بیماریهای جدی مانند سرطان روده بزرگ یا بیماریهای التهابی روده را پنهان کند. به همین دلیل هرگونه خونریزی غیر عادی روده بزرگ باید سریع بررسی و درمان شود.
سخن پایانی
خونریزی روده بزرگ میتواند از دلایل ساده مثل بواسیر یا شقاق تا مشکلات جدیتر مثل التهاب روده یا سرطان باشد، بنابراین هیچگاه نباید آن را نادیده گرفت. توجه به علائم، بررسی سریع توسط پزشک و انجام آزمایشهای لازم میتواند به تشخیص زودهنگام و درمان مناسب کمک کند و از عوارض جدی پیشگیری کند. حتی خونریزی خفیف هم میتواند نشانه مشکلی باشد که نیاز به پیگیری دارد، پس بهتر است همیشه با دقت آن را بررسی کنید.
سوالات متداول
ورزش مستقیم باعث خونریزی روده بزرگ نمیشود، اما ورزش شدید یا فشار زیاد هنگام فعالیت بدنی میتواند در افراد مبتلا به هموروئید یا شقاق، خونریزی خفیف را تشدید کند.
خیر، بعضی مواقع خونریزی روده بزرگ بدون درد اتفاق میافتد، مخصوصا اگر علت آن پولیپها یا کمخونی پنهان باشد. بنابراین حتی بدون درد، وجود خون در مدفوع باید بررسی شود.
بله، رژیم غذایی پر از فیبر، آب کافی و اجتناب از غذاهای خیلی تند یا فرآوری شده میتواند به کاهش التهاب روده و هموروئید کمک کرده و خطر خونریزی را کم کند.