تفاوت زخم معده و زخم اثنی عشر در محل ایجاد زخم و علائم آنها است. زخم معده در پوشش داخلی معده رخ میدهد، در حالی که زخم اثنی عشر در قسمت ابتدایی روده کوچک به نام اثنی عشر ایجاد میشود. این دو نوع زخم علائم مشابهی دارند، اما تفاوتهایی در نحوه بروز درد و زمانهای تشدید آن دارند. درمان هر کدام میتواند متفاوت باشد و شناخت دقیق تفاوتها به درمان موثرتر کمک میکند.
تفاوت مهم زخم معده و زخم اثنی عشر در چیست؟
تفاوت مهم زخم معده و زخم اثنی عشر در محل ایجاد زخم است. زخم معده در پوشش داخلی معده ایجاد میشود، در حالی که زخم اثنی عشر در قسمت ابتدایی روده کوچک، یعنی اثنی عشر، رخ میدهد. همچنین، درد معده بعد از غذا خوردن بدتر میشود، در حالی که درد زخم اثنی عشر بیشتر در فواصل بین وعدههای غذایی یا شبها تشدید میشود.
علت ایجاد زخم معده و زخم اثنی عشر
علت ایجاد زخم معده و زخم اثنی عشر به دلیل آسیب به پوشش محافظ این نواحی توسط اسید معده است. یکی از عوامل اصلی بروز این زخمها عفونت باکتری هلیکوباکتر پیلوری است که میتواند به پوشش داخلی معده یا اثنی عشر آسیب بزند. همچنین، استفاده مداوم از داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و آسپیرین نیز میتواند موجب تخریب این پوششها و ایجاد زخم شود.
عوامل دیگری نیز در بروز زخم معده و اثنی عشر تأثیر دارند، از جمله مصرف زیاد الکل و سیگار که تولید اسید معده را افزایش میدهند و به آسیب به پوشش داخلی معده و روده کوچک منجر میشوند. استرس شدید نیز میتواند باعث افزایش ترشح اسید معده شود و به همین دلیل موجب بروز زخم در این نواحی گردد. علاوه بر این، تغییرات هورمونی نیز ممکن است بر تولید اسید معده تأثیر گذاشته و باعث بروز این مشکلات شوند.
بیشتربخونید: درمان بیماری های اثنی عشر
تفاوت زخم معده و زخم اثنی عشر در علائم
تفاوت زخم معده و زخم اثنی عشر در علائم به این صورت است که درد ناشی از زخم معده بعد از غذا خوردن یا در حین غذا خوردن تشدید میشود و ممکن است با تهوع، استفراغ یا کاهش وزن همراه باشد. این درد در بالای شکم و نزدیک به قفسه سینه احساس میشود.
در مقابل، درد و علائم و درمان زخم اثنی عشر بیشتر در فواصل بین وعدههای غذایی یا شبها و بهویژه هنگام بیدار شدن از خواب شدت مییابد. درد این نوع زخم در ناحیه بالای شکم و کمی پایینتر از قفسه سینه احساس میشود و با خوردن غذا یا مصرف آنتیاسیدها تسکین مییابد.
بیشتر بخوانید: ورم معده چیست؟
روشهای تشخیص زخم معده و زخم اثنی عشر
تشخیص زخم معده و زخم اثنی عشر با بررسی علائم بیمار و انجام آزمایشهای پزشکی صورت میگیرد. آندوسکوپی یکی از دقیقترین روشهای تشخیص است که در آن پزشک با استفاده از یک لوله انعطافپذیر مجهز به دوربین، داخل معده و اثنی عشر را بررسی کرده و در صورت لزوم نمونهبرداری (بیوپسی) انجام میدهد.
علاوه بر آندوسکوپی، آزمایشهای تشخیص هلیکوباکتر پیلوری نیز برای بررسی علت زخم مورد استفاده قرار میگیرد. این آزمایشها شامل آزمایش تنفس اوره، آزمایش خون و آزمایش مدفوع هستند که وجود این باکتری را تشخیص میدهند. در برخی موارد، عکسبرداری با اشعه ایکس همراه با مصرف ماده حاجب (بلع باریوم) نیز برای مشاهده زخمها و ناهنجاریهای دستگاه گوارش انجام میشود.
تفاوت زخم معده و زخم اثنی عشر در درمان
درمان زخم معده و زخم اثنی عشر مشابه است، اما بسته به محل زخم و شدت آن ممکن است تفاوتهایی وجود داشته باشد. اگر هلیکوباکتر پیلوری عامل زخم باشد، آنتیبیوتیکها برای از بین بردن این باکتری تجویز میشوند. علاوه بر آن، داروهای مهارکننده پمپ پروتون مانند امپرازول و پانتوپرازول برای کاهش ترشح اسید معده و کمک به بهبود زخم استفاده میشوند.
در زخم معده، گاهی درمان طولانیتر از زخم اثنی عشر است، زیرا زخمهای معده دیرتر ترمیم میشوند. همچنین، در برخی موارد نیاز به کنترل دقیقتر رژیم غذایی و پرهیز از مصرف برخی داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی وجود دارد. در زخم اثنی عشر، علائم سریعتر با درمان بهبود پیدا میکنند و تغییرات رژیم غذایی و پرهیز از مصرف الکل و سیگار به روند بهبودی کمک زیادی میکند.
سخن پایانی
زخم معده و زخم اثنی عشر هر دو از مشکلات گوارشی شایع هستند، اما در محل ایجاد، علائم و نحوه درمان تفاوتهایی دارند. زخم معده پس از غذا خوردن دردناکتر میشود، در حالی که زخم اثنی عشر با گرسنگی یا در طول شب تشدید میشود. روند بهبود زخم معده کندتر از زخم اثنی عشر است و ممکن است به مراقبت بیشتری نیاز داشته باشد. رعایت سبک زندگی سالم، پرهیز از مصرف سیگار، الکل و داروهای آسیبزننده به معده نیز به پیشگیری و بهبود این زخمها کمک میکند.
سوالات متداول
زخم معده در دیواره داخلی معده ایجاد میشود، اما زخم اثنی عشر در ابتدای روده کوچک (اثنی عشر) شکل میگیرد. همچنین، درد زخم معده بعد از غذا خوردن تشدید میشود، در حالی که زخم اثنی عشر بیشتر هنگام گرسنگی یا شبها بدتر میشود.
هر دو نوع زخم بیشتر به دلیل عفونت باکتری هلیکوباکتر پیلوری و استفاده طولانی مدت از داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و آسپیرین ایجاد میشوند.
هر دو زخم در صورت عدم درمان میتوانند مشکلات جدی ایجاد کنند، اما زخم معده ممکن است بیشتر مستعد بدخیمی باشد. به همین دلیل، تشخیص و درمان بهموقع اهمیت زیادی دارد.