نارسایی کبدی به شرایطی گفته می شود که در عملکرد کبد اختلالات شدیدی رخ دهد و روند طبیعی عملکرد آن از بین برود. نارسایی کبدی می تواند در اثر علل و عواملی رخ دهد که بیماری یا مواجهه با یک ماده شیمایی دو علت شایع آن هستند. بیشتر افرادی که مبتلا به نارسایی کبدی هستند دچار علائمی میشوند که پزشکان معمولاً بر اساس این علائم و نتایج حاصل از معاینه فیزیکی و آزمایش خون میتوانند نارسایی کبد را تشخیص دهند و با ذکر توصیه هایی مانند عدم مصرف الکل، کنترل کردن مصرف پروتئین، سدیم و … به درمان آن میپردازند.
نارسایی کبد چیست؟
نارسایی کبد به وضعیتی گفته میشود که در آن کبد نمیتواند وظایف حیاتی خود را انجام دهد. این وظایف شامل دفع سموم، تولید پروتئینهای ضروری، تنظیم قند خون و کمک به هضم است. نارسایی کبد میتواند به دو شکل حاد و مزمن ظاهر شود. نارسایی کبد حاد به سرعت و طی چند روز یا هفته رخ میدهد و ممکن است در افرادی که سابقه بیماری کبدی ندارند نیز دیده شود. عوامل ایجادکننده آن شامل مصرف بیش از حد برخی داروها مانند استامینوفن، عفونتهای ویروسی یا کاهش ناگهانی جریان خون به کبد است. نارسایی کبد مزمن به تدریج و در اثر بیماریهای پایدار مانند سیروز یا هپاتیت مزمن ایجاد میشود و کبد به مرور زمان توانایی خود را از دست میدهد.
علائم این بیماری شامل زردی پوست و چشمها، خستگی شدید، کاهش اشتها، تهوع، تورم شکم و پاها و اختلالات ذهنی است. در مراحل اولیه، تغییر سبک زندگی و استفاده از داروهای مورد نظر ممکن است کافی باشد، اما در موارد شدید، پیوند کبد ضروری است. تشخیص و درمان بیماری های کبد بهموقع اهمیت زیادی در پیشگیری از عوارض جدی دارد.
عوارض نارسایی کبد چیست؟
معمولا افرادی که دچار نارسایی کبد شده اند بخش زیادی از کبدشان آسیب دیده است. البته ممکن است این مشکل در طول چند روز به سرعت پیش رود و یا گاهی در طول ماه ها و سال ها ایجاد شود. در صورتی که فرد دچار نارسایی کبد شود دچار مشکلاتی میشود که در ادامه ذکر میکنیم:
- کبد افرادی که دچار نارسایی کلیه هستند نمیتواند دیگر به اندازه کافی بیلی روبینی که گلبول های قرمز تولید میکند را پردازش کنند و همین مساله باعث میشود که دفع این ماده دچار اختلال شود.
- به دلیل ایجاد اختلالات انعقادی احتمال کبودی و خون ریزی در بدن افزایش خواهد یافت.
- این بیماری باعث افزایش غیر عادی فشار خونی میشود که از روده به سمت کبد میرود.
- ممکن است فرد دچار بیماری آسیت شود و در شکمش مایعات جمع شود.
- از آن جایی که کبد دیگر نمیتواند مواد زائد و سمی را به خوبی حذف کند و ممکن است این مواد در خون باقی بمانند، عملکرد مغز نیز تحت تاثیر قرار میگیرد.
- ممکن است باعث به وجود آمدن رگ های واریسی مری و معده شود.
- ممکن است به دلیل اختلالات ایجاد شده فرد دچار سندرم هپتانورال که نوعی اختلال در کلیه ها است، شود.
- نارسایی کبد باعث ضعیف شدن عملکرد سیستم ایمنی بدن میشود که این مساله باعث افزایش ابتلا به عفونت میشود.
چه چیزی باعث نارسایی کبد میشود؟
شایعترین علل نارسایی مزمن کبدی (حالتی که در آن کبد پس از ماهها و سالها دچار نارسایی میشود) عبارتاند از:
- هپاتیت ب
- هپاتیت سی
- مصرف زیاد و طولانیمدت الکل
- سیروز کبدی
- هموکروماتوز (یک بیماری ارثی است که در آن بدن بیشازحد به جذب و ذخیرهسازی آهن میپردازد.)
- سوءتغذیه
علل نارسایی حاد کبد، زمانی که کبد بهسرعت دچار نارسایی میشود، اغلب متفاوت است. برخی از این علل عبارتاند از:
- مصرف بیشازحد استامینوفن
- ویروسها ازجمله هپاتیت A، B و C (بهخصوص در کودکان)
- واکنش به برخی از داروهای تجویزی خاص و داروهای گیاهی
- خوردن قارچهای وحشی و سمی
علائم
افراد مبتلا به نارسایی کبد معمولا دچار مشکلات زیر میشوند:
- زردی که باعث زرد شدن پوست و همچنین سفیدی چشم میشود.
- آسیت که باعث متورم شدن شکم میشد.
- انسفالوپاتی کبدی که باعث خواب آلودگی و ضعف میشود.
- کاهش اشتها
- بوی دهان و تنفس افراد نیز تغییر می کند. بویی مشابه گندیدگی را افراد تجربه خواهند کرد.
- کاهش سطح سلامت عمومی
- مدفوع خونی
- استفراغ خونی؛ دو مورد اخیر یعنی مدفوع و استفراغ خونی در افرادی رخ می دهد که در شرایط حاد تری از نارسایی کبدی باشند.
تشخیص نارسایی کبد
شما میتوانید به بهترین دکتر کبد چرب مراجعه کنید تا او با معاینه شما و بررسی علائم بیماری شما را تشخیص دهد در این حین پزشک از شما سوالاتی در مورد موارد مختلف همچون تغذیه خواهد کرد. ممکن است در موارد شدید پزشک از شما بخواهد تا آزمایش خون، ادرار ، رادیوگرافی قفسه سینه و … انجام دهید تا نتیجه نهایی مشخص تر شود.
درمان نارسایی کبد
درمان بستگی به علت زمینهای و علائم خاص بیمار دارد. فوریت درمان بستگی دارد که آیا نارسایی کبد حاد است یا مزمن، اما اصول درمان یکسان است. انواع روش هایی که برای درمان نارسایی کبدی بکار گرفته می شوند:
- کنترل میزان پروتئین مصرفی در طول روز؛ پروتئین های حیوانی باید کمتر مصرف شوند. از جمله گوشت قرمز، ماهی، پنیر و تخم مرغ
- کاهش میزان مصرف سدیم در رژیم غذایی کبد چرب؛ میزان مصرف سویا و نمک در غذاها باید کاهش یابد.
- پرهیز از مصرف الکل؛ الکل جزء موادی است که متخصصین به مبتلایان به آسیب های کبدی توصیه اکید می کنند که آن را به طور کلی از برنامه خود خارج کنند و ابدا استفاده نکنند.
- درمان انواع بیماری هایی که سر منشا نارسایی کبدی شده اند
- در مواردی که بیمار شرایط وخیمی داشته باشد باید پیوند کبد انجام دهد. البته این اقدام درمانی در شرایط حاد و پیچیده انجام خواهد شد.
پیوند کبد چیست؟
در روند جراحی و پیوند کبد، کبد فرد سالم و فردی که دچار نارسایی های شدید کبدی شده است جابجا می گردد. این اقدام چندان روند ساده ای ندارد و باید نکاتی پیش از این جراحی مورد توجه قرار گیرد. از جمله گروه خونی و سایز بدنی دو فرد گیرنده و اهدا کننده مورد بررسی های دقیق قرار گیرد.
کبدی که به بدن فرد بیمار منتقل می شود گاهاً از فرد زنده و گاهاً از افرادی که فوت کرده اند تهیه می شود.
با توجه به پیچیدگی و دشواری روند جراحی مدت زمان کلی جراحی پیوند کبد مدت زمانی بین 4 الی 12 ساعت به طول می انجامد.
دوران نقاهت بعد از جراحی پیوند کبد تقریبا طولانی است اما اثرات درمانی آن قابل توجه می باشد. به طوری که افراد باید به مدت سه هفته در بیمارستان و تحت مراقبت های ویژه متخصصین باشند.
فرایند انجام پیوند کبد
- پزشک بیمار را به مرکز پیوند میفرستند تا در آنجا معاینه شود.
- در مرکز پیوند، پزشکان موارد مختلفی را مورد ارزیابی قرار میدهند تا ببینید آیا فرد واجد شرایط هست یا خیر. سپس هزینه را به شما میگویند تا برای تشکیل پرونده اقدام کنید.
- شما به لیست انتظار اضافه میشوید. لازم به ذکر است مدت انتظار به عوامل مختلفی بستگی دارد که در زیر به آن اشاره میکنیم:
گروه خونی
اندازه بدن
مرحله بیماری کبد
سلامت عمومی
در دسترس بودن یک کبد مطابق با شرایط بیمار
اکثر بیماران بعد از 6 ماه تا یک سال بعد از پیوند کبد میتوانند زندگی عادی و روزمره خود را ادامه دهند. در موارد نادر نیاز بهجراحی مجدد وجود دارد. برای اطظلاع بیشتر در این مورد میتوانید با ما تماس بگیرید.
درمان خانگی نارسایی کبد
درمان خانگی نارسایی کبد باید با دقت انجام شود و مکمل درمانهای پزشکی باشد. هرچند درمانهای خانگی به تنهایی قادر به درمان این بیماری نیستند، برخی تغییرات در سبک زندگی و مصرف مواد طبیعی میتوانند به بهبود وضعیت کبد کمک کنند.
- مصرف مایعات و آب
- رژیم غذایی متعادل
- چای سبز
- ورزش و مدیریت استرس
- اجتناب از مواد مضر
در نهایت، مهم است که قبل از شروع هرگونه درمان خانگی با پزشک خود مشورت کنید، زیرا در بسیاری از موارد نارسایی کبد نیاز به درمانهای پزشکی فوری و تخصصی دارد.
سوالات متداول
علائم شامل زردی پوست و چشمها (یرقان)، خستگی شدید، کاهش اشتها، تهوع، درد در ناحیه شکم، تورم در شکم و پاها، و اختلالات ذهنی مانند گیجی هستند. در مراحل پیشرفتهتر، مشکلات خونریزی و کاهش توانایی بدن در مقابله با عفونتها نیز ممکن است ایجاد شود.
این مشکل میتواند به دلیل عوامل مختلفی مانند بیماریهای کبدی مزمن (مثل هپاتیت یا سیروز)، مسمومیت با داروها (مانند مصرف زیاد استامینوفن)، مصرف الکل بهمدت طولانی، و عفونتهای ویروسی ایجاد شود.
درمان این مشکل کبدی به علت و شدت بیماری بستگی دارد. در موارد حاد، درمانهای فوری و بستری در بیمارستان ضروری است. اگر آسیب به کبد برگشت پذیر باشد، با درمانهای دارویی و تغییرات در سبک زندگی میتوان به بهبودی رسید. همچنین در نارسایی شدید یا مزمن که به سیروز منجر میشود، ممکن است پیوند کبد ضروری باشد.
مواد غذایی مانند سبزیجات برگ سبز، کلم بروکلی، آووکادو و چای سبز به سلامت کبد کمک میکنند. مصرف مواد غذایی با آنتیاکسیدانهای بالا و فیبر نیز میتواند به کاهش التهاب و بهبود عملکرد کبد کمک کند. همچنین باید از مصرف الکل، چربیهای اشباعشده و مواد غذایی فرآوری شده پرهیز کرد.
نتیجه گیری
دکتر صدرالدینی، فوق تخصص گوارش، کبد و آندوسکوپی برای کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیماریهای کبدی، برنامه جامع درمانی و یکپارچهای را در خصوص حوزه پزشکی، جراحی و رادیولوژیک ارائه میدهند. بهواسطه تجربه گسترده در تشخیص و درمان همه انواع بیماریهای کبدی و مراحل مختلف این بیماری، بیماران میتوانند از توانایی ایشان بهرهمند گردند. ایشان از طریق درمانهای استاندارد پزشکی، روشهای نوین درمانی و درمانهای پیشرفته جراحی به تشخیص و درمان بیماریهای کبدی در بیماران خود میپردازند.
2با سلام من مادرم سیروز کبد داره سرطان معده هم داشته که دوسال پیش شیمی درمانی میکرده وحالش بهتر شده الان بعداز دوسال دوباره مدفوع و استفراغ خونی داشته وبستری شد و جلوی خونریزی و گرفتند از وقتی که از بیمارستان ترخیص شد یعنی ۴ روزه شکمش کار نمیکنه ممکنه که کبدش کار از افتاده باشه خیلی میترسیم اگه راهنمایی کنین که چکار باید کنیم ممنونتون میشم با تشکر
سلام به بیمارستانی که در آن بستری بودید مراجعه نمایید تا تحت بررسی ها و چکاپ های دقیق قرار گیرید
سلام آقای دکتر وقتت بخیر خسته نباشید من 33 سال دارم 18 سال هست بیماری نارسایی کبد دارم که دلیلش هپاتیت بوده از اون موقع دارو درمانی انجام میشه چند وقت هست یه درد ممتد از زیز قفسه سینه سمت راست بالای شکمم وجود داره هر چه دارو میخورم قطع نمیشه دارو هام آزارم .پرپرانولول .اسپیرونولاکتون هر وقت ادم داشتم و..
و واریس مری و معده هم دارم که باند زده شده !
سلام مادر من دچار سیروز کبدی است . سه روز است که علایم منگی رانشان می دهد مثل افراد معتاد شده و هوش و حواسش را از دست داده است با هماهنگی پزشک قرص خواب آورش را کم کردیم ولی علایم کاهش نیافته است .امکان دارد علایم از کارافتادگی کبد را برای من توضیح دهید