تاثیر قهوه بر گوارش موضوعی است که بسیاری از افراد به آن توجه نمیکنند. در حالی که این نوشیدنی پرطرفدار میتواند تغییرات قابل توجهی در عملکرد معده و روده ایجاد کند. برخی افراد بعد از نوشیدن قهوه دچار تحریک معده، ترشح اسید یا حتی حرکات سریعتر روده میشوند. در حالی که برای دیگران ممکن است قهوه باعث بهبود هضم و افزایش حرکات گوارشی شود. اینکه قهوه برای سیستم گوارش مفید است یا مضر، به فاکتورهایی مثل زمان مصرف، نوع قهوه، میزان کافئین و شرایط جسمی فرد بستگی دارد. در این مقاله قصد داریم دقیقتر به این تاثیرات بپردازیم و پاسخ سوالات رایج شما را بدهیم.
قهوه چه تاثیری بر عملکرد معده دارد؟
این سؤال برای بسیاری از افرادی که عادت به نوشیدن روزانه قهوه دارند، اهمیت زیادی دارد. قهوه بهویژه بهدلیل داشتن کافئین، میتواند باعث تحریک پوشش داخلی معده شود و ترشح اسید معده را افزایش دهد. این افزایش اسید در برخی افراد منجر به احساس ترش کردن، سوزش معده یا حتی درد معده میشود، بهخصوص اگر قهوه با معده خالی نوشیده شود.
از طرف دیگر، قهوه با افزایش حرکات عضلات معده (پریستالسیس) به تخلیه سریعتر محتویات آن کمک میکند که میتواند برای برخی افراد مفید باشد. البته میزان تاثیر قهوه بر گوارش به حساسیت فرد، نوع قهوه (مثلاً قهوه تلخ یا همراه با شیر) و مقدار مصرف بستگی دارد. در کل، اگر بعد از نوشیدن قهوه احساس ناراحتی معده دارید، بهتر است مصرف آن را محدود کرده یا همراه با غذا میل کنید.
آیا قهوه باعث ترشح بیشتر اسید معده میشود؟
قهوه میتواند باعث افزایش ترشح اسید معده شود، حتی اگر فاقد کافئین باشد. ترکیباتی مانند کافئین، اسید کلروژنیک و سایر مواد موجود در قهوه میتوانند سلولهای دیواره معده را تحریک کرده و تولید اسید معده را بیشتر کنند. این افزایش اسید ممکن است در برخی افراد باعث احساس ترش کردن، سوزش سر دل یا ناراحتی معده شود. بهویژه زمانی که قهوه با معده خالی مصرف شود.
البته واکنش به قهوه در افراد مختلف متفاوت است. برخی افراد بدون هیچ مشکلی قهوه مینوشند، در حالی که دیگران ممکن است با مقدار کمی هم دچار ناراحتی شوند. برای کسانی که به رفلاکس معده یا زخم معده مبتلا هستند، کاهش مصرف قهوه یا نوشیدن آن همراه با غذا، میتواند به کاهش علائم کمک کند.
قهوه و تاثیر آن بر یبوست یا اسهال
قهوه میتواند هم باعث تحریک حرکات روده و رفع یبوست شود و هم در برخی افراد منجر به اسهال گردد. ترکیبات موجود در قهوه مانند کافئین، اسیدهای طبیعی و حتی برخی پلیفنولها، باعث تحریک عضلات روده بزرگ شده و حرکات دودی روده را افزایش میدهند. به همین دلیل، برای افرادی که دچار یبوست هستند، نوشیدن قهوه – بهخصوص در صبح – ممکن است به تخلیه روده کمک کند.
از سوی دیگر، همین خاصیت تحریککنندگی ممکن است در برخی افراد بیشفعال باشد و منجر به حرکات بیش از حد روده و در نتیجه اسهال یا احساس نیاز فوری به دفع شود. این اثر بیشتر در کسانی دیده میشود که به سندرم روده تحریکپذیر (IBS) مبتلا هستند یا معده حساسی دارند. بنابراین، تاثیر قهوه بر یبوست یا اسهال کاملا به واکنش بدن فرد بستگی دارد و بهتر است هر فرد با دقت به تاثیر قهوه بر گوارش خود توجه کند. در این رابطه صحبت های آقای دکتر صدرالدینی را میشنوید:
تاثیر قهوه بر گوارش
آیا نوشیدن قهوه با معده خالی برای گوارش مضر است؟
نوشیدن قهوه با معده خالی میتواند برای بسیاری از افراد مضر باشد، بهویژه کسانی که معده حساسی دارند یا از مشکلات گوارشی مانند رفلاکس، ورم معده یا زخم معده رنج میبرند. قهوه باعث افزایش ترشح اسید معده میشود، و وقتی معده خالی است، این اسید میتواند مستقیما به دیواره معده آسیب وارد کند و منجر به احساس سوزش، درد یا تهوع شود.
علاوهبراین، نوشیدن قهوه ناشتا ممکن است باعث تحریک بیش از حد دستگاه گوارش شده و منجر به حرکات ناگهانی روده یا حتی اسهال شود. برای کاهش این عوارض، بهتر است قهوه را بعد از صرف یک وعده غذایی سبک یا همراه با کمی شیر یا خوراکی مصرف کنید تا تاثیر اسیدی آن تعدیل شود. در کل، اگر بعد از نوشیدن قهوه با معده خالی احساس ناراحتی میکنید، بهتر است زمان مصرف آن را تغییر دهید.
رابطه قهوه با رفلاکس معده و سوزش سر دل
قهوه یکی از نوشیدنیهایی است که میتواند در برخی افراد باعث تشدید رفلاکس معده و سوزش سر دل شود. این اثر به دلیل ترکیباتی مثل کافئین، اسید کلروژنیک و سایر مواد موجود در قهوه است که ممکن است باعث شل شدن دریچه پایینی مری (اسفنکتر تحتانی مری) شوند. وقتی این دریچه بهخوبی بسته نشود، اسید معده به سمت مری بازمیگردد و احساس سوزش یا ترش کردن در ناحیه قفسه سینه ایجاد میشود.
این موضوع بیشتر زمانی اتفاق میافتد که قهوه با معده خالی یا در حجم زیاد مصرف شود. همچنین قهوههای غلیظ، پرکافئین یا نوشیدهشده با شکم پر از غذاهای چرب، تأثیر بیشتری بر بروز رفلاکس دارند. البته همه افراد به یک اندازه نسبت به قهوه حساس نیستند و بعضی افراد بدون هیچ مشکلی قهوه مینوشند. اگر دچار رفلاکس هستید، کاهش مصرف قهوه یا انتخاب قهوه کماسید میتواند به کاهش علائم کمک کند.
تاثیر قهوه بر حرکات روده و هضم غذا
قهوه بهطور طبیعی تاثیر تحریک کنندهای بر حرکات روده دارد و میتواند فرآیند هضم را سرعت ببخشد. کافئین موجود در قهوه باعث افزایش انقباضات عضلات دیواره روده (پریستالسیس) میشود و به حرکت بهتر مواد غذایی در دستگاه گوارش کمک میکند. این خاصیت، بهویژه در صبح و بلافاصله پس از نوشیدن قهوه، در برخی افراد منجر به دفع راحتتر و منظمتر مدفوع میشود.
علاوه بر کافئین، ترکیبات دیگر قهوه مانند پلیفنولها و اسیدهای طبیعی نیز میتوانند روی سیستم گوارش اثر بگذارند. البته در برخی افراد، این تحریک ممکن است بیشازحد باشد و منجر به دلپیچه یا دفع ناگهانی شود. بهطور کلی، قهوه در افراد سالم میتواند به بهبود حرکات روده و روند هضم کمک کند. اما در افرادی با مشکلات گوارشی یا سندرم روده تحریکپذیر (IBS)، ممکن است اثرات منفی بهدنبال داشته باشد.
سخن پایانی
تاثیر قهوه بر گوارش میتواند هم مثبت باشد و هم منفی؛ همه چیز به شرایط بدنی فرد، نوع قهوه و زمان مصرف آن بستگی دارد. قهوه در بسیاری از افراد باعث تحریک حرکات روده، بهبود هضم و کمک به دفع راحتتر میشود. اما در برخی دیگر ممکن است باعث افزایش ترشح اسید معده، رفلاکس، سوزش سر دل یا اسهال گردد. نوشیدن قهوه با معده خالی توصیه نمیشود، بهخصوص برای کسانی که مشکلات معده دارند. در مجموع، اگر با مصرف قهوه دچار ناراحتی گوارشی نمیشوید، میتوانید از خواص آن بهره ببرید. اما در صورت بروز علائم آزاردهنده، بهتر است نوع قهوه، مقدار مصرف و زمان نوشیدن را با دقت تنظیم کنید.
سوالات متداول
بله، حتی قهوه بدون کافئین نیز میتواند باعث تحریک معده و افزایش ترشح اسید شود. چون مواد دیگری مثل اسید کلروژنیک در آن وجود دارد که روی مخاط معده تأثیر میگذارد.
بله، اضافه کردن شیر یا خامه به قهوه باعث کاهش اسیدیته آن میشود و ممکن است ناراحتیهای گوارشی ناشی از قهوه را کاهش دهد، بهویژه برای افرادی که معده حساسی دارند.
نوشیدن قهوه بعد از غذا باعث تحریک بهتر هضم میشود. اما مصرف قهوه قبل از غذا یا با معده خالی ممکن است منجر به افزایش اسید معده و ناراحتی گوارشی شود. بنابراین زمان نوشیدن قهوه میتواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد.