رفع و درمان یبوست در دوران بارداری و حاملگی

a

یبوست یکی از مشکلات رایج دوران بارداری است که نمی‌توان منتظر ماند تا پس از زایمان به خودی خود رفع شود. یبوست دوران بارداری پس از بروز باید به عنوان یک ناراحتی بلندمدت در نظر گرفته شود و برای مدیریت روزانه آن اقدام شود. بانوان باردار باید با مشورت با متخصص راه‌حل مناسب را بیابند و توجه داشته باشند که یبوست به محض توقف روش پیشنهادی به احتمال زیاد عود خواهد کرد. البته زمان معمولاً این مشکل را حل می‌کند، اما بهتر است به جای انتظار کشیدن از دانش پزشکی بهره گرفت.

بسیاری از بانوان در دوران بارداری با مشکل یبوست مواجه می‌شوند. محدودیت در استفاده از داروها و عوارض جانبی آنها بر روی مادر و جنین، حل این مسئله در دوران بارداری و حاملگی را دشوارتر می‌کند. دکتر صدرالديني، فوق تخصص گوارش، کبد و آندوسکوپی، با در نظر گرفتن شرایط خاص دوران بارداری و ریسک استفاده از برخی از داروها، در حل مشکل یبوست در دوران بارداری به شما کمک می‌کنند. دکتر صدرالدینی پس از بررسی دقیق علت یبوست در شما، ابتدا از طریق روش‌های طبیعی و رژیم‌های غذایی مفید و سپس از طریق تجویز داروهای بی خطر به حل مشکل شما می‌پردازند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌ی ۰۹۹۰۱۴۱۴۲۴۸ تماس گرفته و یا از مشاوره‌ی رایگان در تلگرام بهره‌مند شوید.  

علل یبوست در بارداری


تغییرات هورمونی: هورمون‌های بارداری حرکت روده و تخلیه آن را آهسته می‌کند. به این ترتیب بدن می‌تواند مواد مغذی بیشتری را از غذای مصرفی جذب کند که هر چند برای نوزاد مفید است، اما مادر را دچار مشکل می‌کند.

مکمل‌های آهن: مصرف مکمل‌های آهن باعث حالت تهوع، استفراغ، اسهال و مطمئناً یبوست می‌شود. جذب مکمل آهن در صورت مصرف همزمان با ویتامین ث افزایش می‌یابد، بنابراین به بانوان باردار توصیه می‌شود مکمل آهن را با یک لیوان آب پرتقال، آب سیب یا آب انبه مصرف کنند. جذب آهن در صورت مصرف همزمان با شیر، قرص کلسیم یا آنتی‌اسیدها کاهش می‌یابد. فرمولاسیون‌های متفاوتی از مکمل‌های آهن وجود دارد که کمتر موجب یبوست می‌شود. بنابراین به بانوان باردار پیشنهاد می‌شود تا در صورت رویارویی با مشکل یبوست از پزشک معالج خود بخواهند تا مکمل آهن دیگری برایشان تجویز کند.

کمکاری غده تیروئید: کم‌کاری غده تیروئید نیز گاهی منجر به یبوست می‌شود. پزشک سطح هورمون تحریک‌کننده تیروئید (TSH ) را کنترل می‌کند، بالا بودن سطح این هورمون بیانگر کم‌کاری تیروئید اولیه یا واقعی است.

کاهش آب بدن: از آنجایی که بارداری حرکت روده و تخلیه آن را آهسته می‌کند، مادران آینده باید آب بیشتری بنوشند. مصرف نوشابه، قهوه، چای، کافئین و نوشیدنی‌های انرژی‌زا میزان آب بدن را کاهش می‌دهد.

رژیم غذایی: رابطه ظریفی بین باکتری‌های موجود در روده و غذای مصرفی وجود دارد. مواد نگهدارنده، مواد غذایی مصنوعی و رژیم‌های سرشار از کربوهیدرات محیط ایده‌آل روده را و همچنین باکتری‌ها را تغییر می‌دهد. بعضی رژیم‌های غذایی منجر به تکثیر باکتری‌های بد می‌شود و به درد شکمی، افزایش گاز و نفخ دامن می‌زند و احتمالاً با اسهال و یا یبوست همراه است. این علائم غالباً از ابتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر یا IBS نشأت می‌گیرد. تغییرات سیکل قاعدگی بانوان نیز به تنهایی تغییرات این باکتری‌ها و بروز علائم IBS را به دنبال دارد.

بی تحرکی و ورزش نکردن: بخش‌های متحرک متعدد بی‌شمار در کنار یکدیگر بدن را می‌سازند. عضله‌ها در اثر ورزش نکردن ضعیف می‌شوند و تحلیل می‌روند. ورزش روده‌ها را نیز به فعالیت وامی‌دارد. بی‌تحرکی دوران بارداری منجر به افزایش وزن و چاقی، احساس خستگی مزمن، دیابت بارداری و البته یبوست می‌شود.

اثر یبوست دوران بارداری بر جنین


یبوست دوران بارداری کوچکترین اثری بر جنین ندارد.

تاثیر یبوست بر بارداری


یبوست مشکل ناراحت کننده‌ای است که اگر زودهنگام درمان نشود، مادر را دچار درد می‌کند. روده‌ها حرکت مداوم موجی شکل دارند که محتویات داخل روده را نیز حرکت می‌دهد. این امواج در صورت یبوست داشتن دائماً به خروجی مسدود شده برخورد و ایجاد درد می‌کنند. درد گاهی به شدت درد سنگ کیسه صفرا یا پاره شدن آپاندیس است و برای تسکین آن مدفوع باید از راست روده (رکتوم) درآورده شود. فعال بودن و جلوگیری از شدید شدن یبوست راهکار ساده‌ای است که به بانوان باردار توصیه می‌شود. تعداد دفعات طبیعی عمل دفع یک یا دو بار در روز یا هر دو یا سه روز یک بار است. سرعت و تعداد دفعات تخلیه روده افراد با یکدیگر متفاوت است، اما اگر فاصله بین دو عمل دفع زیاد شود، فشار و درد در شکم حس شود و مدفوع سفت شود، تمهیدات پیشگیرانه باید به کار بسته شود تا یبوست شدید نشود.

درمان یبوست در بارداری


نوشیدن آب بیشتر: هر چه بر اهمیت آب تاکید کنیم، باز هم حق مطلب را ادا نکرده‌ایم. توصیه ما به بانوان باردار این است: همیشه یک بطری آب همراه خود داشته باشید!

water

رژیم غذایی سرشار از فیبر: این توصیه را از ما به یادگار داشته باشید: برای صبحانه سبوس کشمش میل کنید. اگر قادر به هضم لاکتوز نیستید یا شیر دوست ندارید، از آب یا شیر بادام استفاده کنید. این صبحانه مغذی از همان ابتدا به یبوست مجال بروز نمی‌دهد. میوه و سبزی فراوان مصرف کنید و غذاهای فراوری شده مانند پاستا، پیتزا، نان و دونات را کاهش دهید.

a2

ورزش منظم: فعالیت نکردن مادر به کم‌تحرکی روده منجر می‌شود. مهم‌ترین توصیه ما را از یاد نبرید: نوشیدن آب را هنگام تمرین و ورزش کردن فراموش نکنید.

a3

مکمل‌ها: اگر به مکمل آهن نیاز دارید یا فکر می‌کنید ویتامین‌های بارداری منجر به یبوست می‌شود، فرمولاسیون متفاوتی را امتحان کنید. به علاوه اگر مقدار آهن تعیین شده را به چند نوبت تقسیم کنید، اثر جانبی یبوست به حداقل می‌رسد.

متاموسیل: اگر مشکل یبوست علی‌رغم رعایت کردن تمام توصیه‌های فوق برطرف نشد، با متخصص زنان درباره مصرف فراورده‌هایی غیرتجویزی مانند متاموسیل مشورت کنید. این داروها حرکت روده را بهتر و مدفوع را نرم‌تر می‌کند و احتمال یبوست را کاهش می‌دهد. مصرف قرص‌های ملین بدون مشورت متخصص زنان در دوران حاملگی مجاز نیست. چون این داروها علاوه بر تحریک کردن روده، رحم را نیز منقبض می‌کنند.

a4

پروبیوتیک: سلامتی روده بسیار مهم است. مصرف روزانه ماست و یا پروبیوتیک باکتری‌های روده را در وضعیت مناسبی نگه می‌دارد.

مصرف ملین در دوران بارداری

مصرف درازمدت ملین‌ها در دوران بارداری خطرناک است، چون به کاهش آب بدن و به هم خوردن تعادل سطوح نمک‌ها و مواد معدنی بدن منجر می‌شود. بنابراین پیش از مصرف این داروها در دوران بارداری حتماً با متخصص گوارش مشورت کنید.

  • ملین‌های حجیم کننده مدفوع. مصرف ملین‌های حجیم کننده مدفوع در دوران بارداری رایج است و مشکلی را برای جنین ایجاد نمی‌کند.
  • لاکتولوز. تا کنون هیچ پژوهشی در زمینه ارتباط مصرف لاکتولوز در دوران بارداری و سلامت نوزاد انجام نشده است.
  • شیاف گلیسیرین. تا کنون هیچ پژوهشی در زمینه تاثیر مصرف شیاف گلیسیرین بر سلامت نوزاد انجام نشده است، اما این دارو یکی از داروهای پرکاربرد بانوان باردار است که تا کنون گزارشی دال بر مضر بودن آن ارائه نشده است.
  • بیزاکودیل. تا کنون هیچ پژوهشی در زمینه ارتباط بین مصرف بیزاگودیل در دوران بارداری و سلامت نوزاد انجام نشده است، در هر حال هیچ موردی نیز دال بر مضر بودن این دارو گزارش نشده است.
  • سنا. یک پژوهش در زمینه مصرف سنا در دوران بارداری انجام شده است و بر اساس یافته‌های آن  احتمال به دنیا آوردن نوزاد با نقص مادرزادی در بانوانی که در دوازده هفته نخست بارداری، یعنی دوران اصلی بارداری و زمان شکل‌گیری جنین، سنا مصرف کرده بودند، بیش از دیگر مادران نبود..
  • دوکوزات سدیم. دوکوزات سدیم عضله‌های روده را تحریک می‌کند و حرکت مدفوع را آسان‌تر می‌کند. سه پژوهش انجام شده در زمینه اثر مصرف دوکوزات سدیم در دوران بارداری بیانگر این نکته است که مصرف این دارو در دوازده هفته‌ی نخست حاملگی خطر متولد شدن نوزاد با نقص مادرزادی را افزایش نمی‌دهد.
  • پیکوسولفات سدیم. پیکو سولفات سدیم با تحریک عضله‌های روده حرکت مدفوع را آسان‌تر می‌کند. تا کنون هیچ پژوهشی در زمینه ارتباط بین مصرف این دارو در دوران بارداری و سلامت نوزاد انجام نشده است.
  • ماکروگل. ماکروگل مدفوع را آبکی و خارج شدن آن از روده را آسان می‌کند. تا کنون هیچ پژوهشی در زمینه ارتباط بین مصرف ماکروگل در دوران بارداری و سلامت نوزاد انجام نشده است.