سیروز ( تنبلی کبد ) چیست؟

این بیماری حاصل التهاب مزمن بافت کبد ميباشد که به دلایل گوناگونی اتفاق می افتد هر گونه التهابی به صورت کم یا زیاد باعث تخریب بافت کبد میشود.سپس بافت های تخریب شده به صورت جبرانی بازسازی می شوند.

ادامه این فرایند به طور مزمن و مکرر، ساختار منظم و یک شکل کبد را در هم میریزدو به تدریج فيبروز و سفتی کبد افزایش می یابد. علل عمده سيروز کبدي در ايران شامل هپاتيت B ،هپاتيت C وهپاتيت اتوايميون است.ولی داروها و مواد سمي-کبد چرب-بيماري ويلسون –تنگی مجاری صفراوی -مشکلات قلبی و انسداد وریدهای کبدی از علل این بیماری مي باشند .

علل بيماري سيروز:

- هپاتیت نوع ب (B) یا HBV (شایعترین علت در ایران)

- هپاتیت نوع ث (C) یا HCV

- هپاتیت اتوایمیون

- سیروز کریپتوژنیک (باعلت نامعلوم)

-کبد چرب

- سیروز ناشی از کلانژیت اسکلروزان

- بیماری ویلسون و هموکروماتوز ارثی

- سیروز صفراوی اولیه

- سندرم بودکیاری

- داروها

- مشروبات الکلی (شایعترین علت در اروپا و آمریکا)

علائم سيروز کبدي بستگي به مرحله بيماري دارد به طوری که در مراحل اوليه، بيماري هيچگونه علایم ندارد و تنها با آزمايشهای دقيق و بررسيهاي راديولوژيکي و بافت شناسي قابل تشخيص است. به تدريج که بيماري پيشرفت مي کند علائم و عوارض بیماری نیز افزايش مي يابد. با توجه به سفت شدن تدريجي بافت کبد، جريان خون عادي احشاء داخل شکمي که از کبد عبور مي کنند و به قلب مي رسد دچار اختلال مي شود و ضمن کم شدن سرعت خون در اين سيستم ، فشار وريدهاي کبدی افزايش مي يابد و جريان خون از راههاي فرعي به قلب مي رسد که مهمترين آن از طريق وريدهاي اطراف مري مي باشد و به همين دليل اين وريدها متسع و بزرگ مي شوند و رگ هاي واريسي را تشکيل مي دهند. اين واريس ها در اثر بزرگ و نازک شدن و افزايش بيشتر فشار دچار پارگي و باعث خونريزي گوارشی میشوند که به صورت استفراغ طولاني و مدفوع تيره رنگ یا کم خوني خود را نشان مي دهد. در اثرافزايش فشار در سيستم پورتال کبدي، طحال نيز به تدریج بزرگ مي شود و به دلیل به دام انداختن پلاکت ها دربافت طحال تعداد پلاکت ها در خون کاهش مي يابد . از طرفي با کم شدن عملکرد سلولهای کبدی فاکتورهاي خوني نیز توسط کبد ساخته نمي شود و خون شما ممکن است دير لخته شود و در اثر زخم يا پارگي مويرگ ها خونريزي غیرطبیعی زير پوست يا خونريزي لثه ايجاد مي نمايد.

عوارض،علایم بیماری سیروز:

- از علائم سيروز کبدي آسيت و تجمع مايع در شکم مي باشد که به دليل کاهش ميزان آلبومين خون و افزايش سديم و آب در بدن بوجود مي آيد. اين عارضه باعث تورم پاها و بزرگی شکم مي شود. باید توجه داشته باشید که داشتن کمی تورم در پاها مشکل عمده ای برای شما ایجاد نخواهد کرد و نبایستی باعث نگرانی شما بشود.

- آنسفالوپاتي کبدي که به دليل تاثير مواد سمي از جمله آمونياک برروي مغز مي باشداز علائم ديگر است که با حالت گيجي و منگي و خواب آلودگي – تغييرات خلقي ـ فراموشي و در حالات پيشرفته تر با کاهش سطح هوشياري و حالت اغما خود را نشان مي دهد. در حالت عادی آمونیاک و مواد سمی خون توسط کبد تصفیه میشود و به مغز نمی رسد ولی در کم کاری کبد تصفیه آن توسط سلولهای کبدی مختل میشود.

- سيروز کبدي مي تواند عوارض ديگري نيز بر روي سيستم قلب و عروق، ريه ها و کليه ها ايجاد نمايد که همگي اين عوارض در اثر افزايش فشار وريد پورت و سيستم عروق کبدي و کاهش ميزان فعاليت سنتزي کبد مي باشد.

- سیروز کبدی شانس سرطان کبد را افزايش میدهد. همچنين بيماري باعث تحليل ماهيچه ها و سوء تغذيه مي شود.

کبد نارسا