دیورتیکولیت چیست؟ علل و درمان بیماری

علت و درمان بیماری دیورتیکولیت


1

دیورتیکولیت زمانی ایجاد می‌شود که کیسه‌های برآمده در جداره داخلی روده بزرگ یا کولون تشکیل شده و به تدریج این کیسه‌ها دچار عفونت یا التهاب شوند. رایج‌ترین و شدیدترین علائم این مشکل با درد شدید در ناحیه پایین و سمت چپ شکم همراه است. افراد مختلف می‌توانند با نوشیدن مقدار زیاد آب و مصرف مواد غذایی سرشار از فیبر به پیشگیری از ابتلا به این بیماری کمک کنند.

انتخاب یک رژیم غذایی دارای سطح فیبر پایین می‌تواند باعث ابتلای فرد به یبوست شود. به این ترتیب با ابتلای فرد به یبوست، فشار بیشتری برای دفع مدفوع لازم خواهد بود. امروزه متخصصین گوارش اعتقاد دارند افزایش فشار به روده بزرگ می‌تواند باعث ابتلا به ديورتيكول شود. دیورتیکولیت زمانی ایجاد می‌شود که مواد مدفوع در دیورتیکول گیر افتاده و باعث ایجاد عفونت در محل گردد.
شما می‌توانید برای دریافت مشاوره از طریق تلگرام با ما در ارتباط باشید و یا برای رزرو نوبت با شماره‌های ۲۲۶۸۳۸۱۸-۰۲۱ و ۷۷۸۳۹۴۶۳-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.

دیورتیکولیت چیست؟


دیورتیکول عبارت از کیسه‌های برآمده یا تاول‌های کوچک است که در جداره داخلی روده بزرگ یا کولون ایجاد می‌شود. هنگامی که این کیسه‌ها برای اولین بار تشکیل شده و دچار التهاب یا عفونت نشده باشند، در اصطلاح به آن‌ها دیورتوکولوز (diverticulosis) گفته می‌شود. اما هنگامی که این کیسه‌ها دچار عفونت شده و ملتهب شوند، در اصطلاح به آن‌ها دیورتیکولیت گفته می‌شود. دیورتیکول در اکثر مواقع در روده بزرگ ایجاد می‌شود.

چه عواملی باعث ابتلا به دیورتیکولیت می‌شود؟


2

هنوز مشخص نیست که علت دقیق ایجاد دیورتیکول چیست، اما مصرف مواد غذایی دارای سطح پایین فیبر می‌تواند با تشکیل این کیسه‌ها ارتباط داشته باشد. به این ترتیب مصرف مواد غذایی حاوی سطح فیبر و آب مناسب می‌تواند به نرم شدن مدفوع و رفع این مشکل کمک کند. در حقیقت مدفوع نرم راحت‌تر از مجرای مقعد عبور می‌کند. به این ترتیب برخی از دلایل اصلی ایجاد این مشکل به شرح زیر هستند:

  •  عدم مصرف مواد غذایی حاوی سطح فیبر کافی
  •  یبوست
  •  چاقی
  •  بالا رفتن سن

علائم دیورتیکولیت چیست؟


درد ناگهانی در قسمت پایین شکم سمت چپ رایج‌ترین و شدیدترین نشانه ابتلا به این بیماری است. این درد و ناراحتی همراه با آن ممکن است در طول چند روز تشدید شود. سایر علائم ابتلا به دیورتیکولیت به شرح زیر هستند:

  •  ایجاد درد و ناراحتی در ناحیه شکم که معمولاً در ناحیه پایین و سمت چپ شکم احساس می‌شود.
  •  حالت تهوع و استفراغ
  •  یبوست
  •  تب
  •  نفخ یا باد آوردن شکم
  •  اسهال
  •  بی‌اشتهایی
  •  خونریزی مقعد که معمولاً به رنگ قرمز روشن است.

در صورت احساس درد شدید در ناحیه شکم برای تشخیص احتمال ابتلا به دیورتیکولیت با متخصص گوارش ملاقات کنید. انجام این کار به‌طور خاص زمانی اهمیت دارد که درد ایجاد شده محدود به ناحیه سمت چپ پایین شکم باشد. خون در مدفوع یا حالت تهوع و استفراغ غیر عادی نیز می‌توانند از نشانه‌های ابتلا به این مشکل بوده و می‌بایست تحت مراقبت درمانی قرار گیرند. به هر حال توجه داشته باشید همواره این علائم با ابتلا به دیورتیکولیت ارتباط ندارند، اما در هر حالت غیر عادی بوده و می‌بایست توسط پزشک بررسی شوند. به این ترتیب متخصص گوارش می‌تواند از آزمایش‌های مناسب برای تشخیص ابتلای شما به این بیماری یا دلایل احتمالی ایجاد این شرایط استفاده کند.

عوارض ابتلا به دیورتیکولیت چیست؟


عوارض این بیماری در بین حدود ۲۵ درصد افراد مبتلا به آن مشاهده می‌شود. این عوارض شامل موارد زیر هستند:

  •  ایجاد فیستول مقعدی که یک شکاف باز غیر عادی بین نواحی مختلف روده بوده یا بین مثانه و روده تشکیل می‌شود.
  •  پریتونیت که یک پارگی در کیسه دیورتیکولی است که باعث می‌شود مواد داخل روده به داخل حفره شکم وارد شود.

چگونه می‌توان ابتلا به دیورتیکولیت را تشخیص داد؟


3

متخصص گوارش فرآیند تشخیص ابتلا به این بیماری را با صحبت کردن با بیمار درباره علائم بیماری و شرح حال وی شروع می‌کند. علاوه بر این پزشک ممکن است از معاینه فیزیکی و بررسی درد در ناحیه شکم به این منظور استفاده نماید. آزمایش مدفوع، آزمایش خون و سی تی اسکن نیز از روش‌های دیگری است که برای بررسی ایجاد این مشکل توسط پزشک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دیورتیکولیت چگونه درمان می‌شود؟


4

با توجه به شرایط بیمار، پزشک ممکن است از روش‌های مناسب برای درمان در خانه برای بیمار استفاده کرده یا به وی پیشنهاد دهد در بیمارستان در طول درمان بستری شود.

درمان در بیمارستان

در صورتی که عوارض ناشی از این بیماری گسترش پیدا کنند، پزشک ممکن است تشخیص دهد که بهترین روش برای درمان فرد بستری شدن وی در بیمارستان است. این عوارض می‌توانند شامل مسدود شدن مسیر روده یا تشکیل آبسه در روده (یک کیسه پر شده با چرک) باشد. به این ترتیب در طول مدت بستری شدن بیمار در بیمارستان، داروهای آنتی‌بیوتیک از طریق سرم در اختیار بدن وی قرار خواهد گرفت. همچنین در صورت ایجاد آبسه، پزشک می‌تواند با استفاده از سوزن چرک داخل آن را خارج کند.
بستری شدن فرد در بیمارستان معمولاً یک تا دو روز طول می‌کشد. در موارد نادر، ممکن است لازم شود بیمار برای مدت طولانی‌تر در بیمارستان باقی بماند تا به این ترتیب پزشک بتواند وضعیت بهبود وی را تحت نظارت داشته باشد. در این شرایط ریکاوری کامل از بیماری به چند هفته یا چند ماه زمان بر اساس رژیم غذایی و سبک زندگی فرد پس از درمان نیاز دارد.

عمل جراحی

گاهی اوقات، دیورتیکولیت دوباره عود کرده یا عفونت به خوبی به داروهای آنتی‌بیوتیک واکنش نشان نمی‌دهد. در این شرایط پزشک احتمالاً به بیمار توصیه می‌کند از عمل جراحی برای برداشتن بخش آسیب‌دیده از روده که حاوی دیورتیکول عفونی است، استفاده نماید. پس از جراحی، احتمالاً لازم است بیمار برای چند روز تا یک هفته یا بیشتر در بیمارستان بستری شود. به هر حال ریکاوری کامل پس از این درمان به چند ماه زمان نیاز دارد. در حقیقت این شرایط به برنامه درمان و تغییرات ایجاد شده در سبک زندگی فرد بستگی داشته و می‌تواند از بازگشت مجدد بیماری پیشگیری نماید.

درمان در خانه

روش‌های درمان در خانه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • استراحت در رختخواب برای مدت چند روز تا یک هفته یا بیشتر
  • مصرف مایعات تا به این ترتیب به روده استراحت داده شده و امکان ترمیم دیورتیکول فراهم شود
  • تجویز داروهای آنتی‌بیوتیک همچون سیپروفلوکساسین (سیپرو)، لیوفلوکساسین (لواکویین)، یا مترونیدازول (فلاگیل).

پس از درمان چه اتفاقی می‌افتد؟


اکثر روش‌های درمان موجود برای دیورتیکولیت دارای اثربخشی مناسب هستند، اما دیورتیکول در روده‌ها برای باقیمانده عمر فرد باقی می‌ماند. این شرایط به معنی این است که دیورتیکول می‌تواند در هر زمان در آینده دوباره بازگشته و عود نماید. به هر حال تغییر در سبک زندگی می‌تواند از بازگشت شرایط بیماری پیشگیری کند. توجه داشته باشید نوشیدن مقدار زیاد آب و اضافه کردن فیبر به رژیم غذایی از روش‌های مناسب و با اهمیت برای پیشگیری از یبوست هستند.
برخی افراد بیان می‌کنند مصرف مواد غذایی خاص همچون بادام‌زمینی، تمشک، یا سیب‌زمینی می‌تواند باعث بازگشت بیماری شود. به هر حال شواهد کلینیکی مناسب برای تایید این ادعا وجود ندارد. بهترین انتخاب برای پیشگیری از این شرایط نظارت بر مواد غذایی مصرفی از طریق اضافه کردن فیبر کافی به آن می‌باشد. در این شرایط لازم است مواد غذایی حاوی فیبر به آرامی با مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه شروع شود. همچنین در این رابطه لازم است به نکات زیر توجه شود:

  • رفتن به دستشویی در زمان مناسب می‌تواند نقش با اهمیت در پیشگیری از ایجاد یبوست داشته باشد. در حقیقت منتظر ماندن طولانی قبل از رفتن به دستشویی می‌تواند باعث سفت شدن مدفوع شده و فشار وارد شده به روده‌ها را در هنگام دفع افزایش دهد.
  • انجام تمرین‌های حرکتی و فعالیت‌های ورزشی برای مدت حداقل ۳۰ دقیقه در روز می‌تواند به توقف فرآیند تشکیل دیورتیکولیت کمک کند. در حقیقت حرکت‌های ورزشی منظم می‌تواند باعث کاهش فشار به روده‌ها شده و عملکرد روده‌ها را تنظیم نماید.